Üç dizeden oluşan bir Japon şiir türü …

Haiku,
16. yüzyılda ortaya çıkıp 17-19. yüzyıllarda gelişen, Haiku bir tür Japon lirik bir şiir türüdür. Her devrin usta bir haiku kalemi vardır ancak şimdiye kadar haikunun gelmiş geçmiş en usta kalemi Basho (Başo) kabul edilmektedir. Matsuo Başo (Basho) Haiku’nun babası olarak bilinir.

Başo ilk haiku’ sunu her biri kendisi için özel bir anlam ifade eden farklı, örneğin Tosei (yeşil şeftali) gibi takma adlarla yayımlamıştır.

Haikai’nin ilk beyiti doğanın özünü yakalayan kısa ve kafiyesiz üç mısradan oluşan bir şiir üslubudur. Japon Haiku çoğunlukla 5-7-5 ölçülü üçlü kelime öbeklerinden oluşup kelimeler sütun halinde yan yana sıralanır. Haiku’nun vazgeçilmez bir unsuru da somutluğu ve hali hazıra olan bağlantısıdır. Bilhassa geleneksel Haikular, Kigo ile mevsimlere imada bulunurlar.

Temel özellikleri olarak okuyanın kendi tecrübesiyle tamamladığı bitmemiş, açık metin karakteri de gösterilebilir. Metinde her şey söylenmezken duygular nadiren isimlendirilir ve bunların şiirde yer alan somut şeyler ve bağlamdan çıkarılmaları lazım gelir.

Çin felsefesinde, evrenin birliğini sağlayan düzen ilkesi. ..


Tao,
Çin felsefesinde, evrenin birliğini sağlayan düzen ilkesi.

Tao (Dao),
Pinyin.
Taoizm (Daoizm ya da Taoculuk olarak da anılır),

Çinin en eski dinlerinden biri olan Taoizm, Şintoizm ve Konfüçyanizm ‘e reaksiyondan doğmuştur. Kurucusu Lao Tzu (Lao-Tse / ihtiyar bilgin)’ dir.

Hayatı hakkında az bilgiye sahip olmamıza rağmen MÖ.604-517 yılları arsında yaşadığı Honan ‘da doğduğu Konfüçyüsün çağdaşı olduğu düşünülmektedir. Taoizm’ in kurucusu Laozi’ nın ardından Zhuangzi da bu akımın en önemli temsilcisi olmuştur.

Mitolojiye göre, Laozi’ nın annesi nurdan gebe kalmış, hikayelerin çoğu Budizm’ den sonra Budist hikayelerine rağbet için yazıldığı iddia edilir. Laozi’ nin,babasız bir şekilde dünyaya gelişi mitolojisinden yola çıkılarak bazıları bir peygamber olabileceği fikrini ileri sürer.

Taoizmin temeli mistik panteizmdir. Tao,dünyayı yöneten sebeptir. O görülmeye,işitilmeyen, kavranılması mümkün olmayan bir yaratıcı prensip olarak algılanmaktadır. Bir başka açıdan Tao göğün ve yerin kaynağı, yaratıcı ve yaşatıcı kavramdır. Hiçbir şeye muhtaç değildir.

Taoizm ‘in mukaddes kitabı Tao-Te-King (Tao ve Fazilet) ‘dir. Tao ihtiyarladığında batıya göç etmiş ve kitabını bir gümrükçüye yazdırmıştır. 1788 de Latince ‘ye 1823 ‘de Fransızca ‘ya çevrilmiştir. Tao-Te-King ile incil arasında benzerlikler olduğu anlaşılmaktadır. Taoizm ‘e göre Tao, yol, doğruluk tabii dünya nizamı anlamına gelir. Kitap 2 bölüm 5000 kelime ve 81 bahisten oluşmaktadır.