Tırnak hastalıkları…

Sedef,
Egzema,
Mantar,
Dolama,
Etyaran,
Kurlağan,
Felon,
Siğiller,

Tırnağın en önemli fonksiyonu korumadır. Tırnak problemleri oldukça sıktır. Sedef ve egzema gibi hastalıklarda, travma sonrasında, ilaçların yan etkisi olarak ve bazı cilt hastalıklarında tırnaklarda değişiklikler görülür.

 

Tırnaklarda görülen bozuklukların en sık nedeni mantar enfeksiyonu olmakla beraber, bakteri enfeksiyonları da tırnaklarda bozukluk yapabilir.

Beau çizgileri (Yatay Oluklanma):
Travma sonrası görülen, tırnak yatağındaki yatay çökmedir. Ağır beslenme bozuklukları, yüksek ateş ve bazı ilaçların alınması sonrasında görülür. Özellikle kronik egzemalarda da tırnakta yatay çizgi oluşabilir. Tırnak yatağındaki büyümenin bir süre durması bu oluklanmaya neden olur. Bu oluklanma, neden olan olaydan bir ay sonra fark edilir, kendiliğinden geriler, tırnak uzadıkça ileri doğru gider ve kaybolur.

Onikolisis (tırnağın yatağından ayrışması):
Tırnağın uç kısmının tırnak yatağından ayrılmasıdır. Sıklıkla guatr, sedef, egzema, liken gibi hastalıklar, tetrasiklin gibi antibiyotikler bu duruma neden olabilir. Bazen bu durum kalıcı olabilir.

Onikoreksis (tırnakta boyuna sırtlanma ve oluklanma):
Bu durum yaşlılarda, romatizma, damar hastalıklarında, liken dediğimiz cilt hastalığında görülür ve genellikle kalıcıdır.

Koilonişi (Kaşık tırnak):
Tırnağın kaşık şeklini alması en sık demir eksikliğine bağlı kansızlıkta görülür. Nadiren normal çocuklarda da görülebilir. Tedavi ile ya da yaş ilerledikçe düzelir.

Lökonişi (tırnaklarda beyaz lekeler):
Tırnaklarda görülen beyaz lekeler böbrek hastalıkları, siroz gibi hastalıklarda görülebileceği gibi, sağlıklı kişilerde de görülebilir.

Pitting (Yüksük tırnak):
Tırnaklarda minik çukurcukların görülmesi durumudur. Sedef, saçkıran ve egzemada görülebilir. Bu hastalıklar tedavi edilse bile tırnaklarda çukurcuklar kalabilir.

Onikomikosis (Tırnak Mantarı):
Oldukça sık görülen bir hastalıktır. Özellikle sıcak ve nemli ortamlara veya travmaya maruz kalanlarda; şeker hastalığı ve ayak mantarı olanlarda sıktır. Tırnağın şekli bozulmuş, kalınlaşmış, sarı kahverengi renktedir ve bazen ağrı görülebilir.

Paronişi (Dolama), Etyaran, Kurlağan, Felon:
Tırnak kıvrımında ağrı şişlik ve kızarıklık şeklinde görülen bir enfeksiyondur. İleri aşamada bu bölümde cerahat gelişir. Travmanın neden olabildiği bir bakteri enfeksiyonudur ve antibiyotiklerle tedavi edilir.

Kronik olgular ise mikrobik olmaktan çok allerjik ve tahriş egzemalarına bağlı olarak gelişir ve tırnak eti ortadan kalkmıştır. Bu kişiler tırnak etlerini koparma alışkanlığına sahiptirler veya ellerin devamlı su ile temasta olduğu bir işte çalışmaktadırlar. Genellikle ikincil olarak mantar enfeksiyonu da eklenmiştir. Tedavide öncelikle su teması engellenmelidir.

Siğiller:
Tırnak kenarlarında görülen siğiller, Human Papilloma Virüs’ün (HPV) yaptığı bir enfeksiyondur. Bu siğillerin tedavileri zordur, genellikle tırnak altına doğru yayılırlar. Bu kişilerde genellikle tırnak yeme alışkanlığı vardır.

Müköz kist:
Müköz kist üst tırnak kıvrımında yumuşak bir şişlik şeklinde görülür, aralıklı olarak jelimsi bir sıvı salgılar, bazen de tırnak altında görülebilir. Tırnakta uzunlamasına bir oluk oluşturabilir. Eğer altında bulunan eklem ilişkili olursa osteoartrite neden olabilir. Tedavisi cerrahi olarak yapılır.

Piyojenik granuloma:
Hamilelik, travma ve bazı ilaçların alımı ile gelişen damarlardan oluşan bir tümördür. Hızlı büyür, mavi kırmızı renktedir ve travma ile kolaylıkla kanar. Tedavisi cerrahi olarak yapılır.

Glomus tümör:
Tırnak yatağındaki glomus hücrelerinden oluşan damar yapıda bir tümördür. Tırnakta kırmızı- mavi bir alan şeklinde görülür. Ağrı ve ısı değişikliklerine duyarlılık vardır. Sıklıkla ağrıyı gidermek için cerrahi işlem gerekir.

Longitudinal melanonişi:
Özellikle esmer kişilerin tırnaklarında boyuna çizgi şeklinde kahverengi renk değişikliği görülebilir. Bu durum tırnak yatağındaki bir benden de kaynaklanabilir. Ayrıca bazı sistemik hastalıklarda, travmaya bağlı olarak, mantar enfeksiyonu ve özellikle melanom dediğimiz cilt kanserinde de bu bulgu görülebilir. Bu rengin tırnak kıvrımına doğru yayılması, özellikle melanom olan olgularda görülür. Bu renk değişikliğini açıklayabilecek bir durum yoksa, tırnak yatağından biyopsi alınmalıdır. Bu bölgedeki cilt kanserinin gidişatı kötüdür.

İlaçlara bağlı tırnak bozuklukları:
Bir çok ilaç tırnak bozukluğuna neden olabilir. Kahverengi ve siyah renk değişikliği, lökonişi, kanama alanları, Beau çizgileri, melanonişi, kalınlaşma, yüksük tırnak, mavi-gri, sarı, mor renk değişikliği, paronişi, piyojenik gronülom, gevrek tırnak, onikolisis çeşitli ilaçların alımı ile gelişebilen tırnak değişiklikleridir.

Cilt hücrelerinde pul pul dökülmeler ve kırmızı plaklar şeklinde kendini gösteren bir hastalık…


Sedef,
Cilt hücrelerinin çok hızlı yenilenmelerine neden olan ve özellikle cilt hücrelerinin devamlı olarak oluşturulduğu yerlerde pul pul dökülmeler ve kırmızı plaklar şeklinde kendini gösteren bir hastalıktır. Sedef hastalığının nedeni kesin olarak bilinmiyor. Ancak hastalık bulaşıcı değildir.

Ciltte oluşan kırmızı plaklar veya lezyonların yanı sıra, tırnaklarda sedef hastalığınddan etkilenebilir ve psoriatik artrit olarak bilinen, artritin özel bir çeşidi de ortaya çıkabilir.

Sedef hastalığıyla birlikte yaşamak stresli olabilir, ancak çoğu durum hafif düzeydedir ve tedavi edilebilir. Pek çok tedavi yöntemi, sedef hastalığının semptomlarının başarılı bir şekilde kontrol altına alınmasına yardımcı olmaktadır.

Sedef Çeşitleri;
Plak psöriazis, ölü derinin ince tabakalar halinde veya pul pul dökülmesine ve kırmızı plaklar oluşmasına neden olur. Plak psöriazis rahatsızlığı olan kişilerin ciltleri genellikle kurudur ve ciltlerinde çatlaklar oluşur.

Püstüler psöriazis, daha nadir görülür. Püstüler psoriazisin bir çeşidi olan ve palmar-plantar olarak bilinen sedef hastalığı, eller ve ayaklar gibi küçük alanların, içi sıvı dolu kabarcıklarla kaplanmasına neden olur. Diğer bir püstüler psoriazis çeşidi olan von Zumbusch ise, deride büyük kırmızı hassas ve kabarcıklı bölgeler oluşmasına neden olur ve yaşamı tehdit edici bir psoriazis çeşididir.

Eritrodermik psoriazis, çok nadir görülen ve ağrılı bir sedef hastalığı çeşididir. Deride geniş bir alana yayılır ve ateşli bir görünüm oluşur. Bu psoriazis formu oldukça ciddi bir durumdur ve acil olarak tıbbi tedavi gerektirir.

Psoriatik artrit, eklemler zarar görmeden önce, erken dönemde tedavi edilmelidir. Eklemlerde ağrı, şişlik, ve hareket güçlüğü görülebilir. Ellerdeki ve ayakalardaki küçük eklem yerlerinde daha sık ortaya çıkar, ancak büyük eklemlerde risk altındadır.

Sedef hastalığı, hem erkeklerde hem kadınlarda her yaşta görülebilir, ancak yetişkinlerde daha sık ortaya çıkar. Sedef hastalığındaki en büyük risk faktörü, genetik yatkınlıktır. Eğer ailenizden yakın bir kişide sedef hastalığı varsa, sizde de görülme riski oldukça yüksektir. Sedef hastalarının yaklaşık üçte birinin kan bağlantısı nedeniyle bu hastalığa yakalandıkları bilinmektedir.

Çevresel faktörler de oldukça önemlidir. Soğuk iklimlerde yaşayan kişilerde sedef hastalığı görülme riski daha fazladır, ve genellikle erken yaşlarda ortaya çıkar. Etnik kültür ise sedef hastalığı riskini etkileyen diğer bir faktördür.

“Doktor balık” da denilen ve sedef hastalığının tedavisinde kullanılan bir balık …

Gararufa,
Garrarufa,
Macrostamus,
Beni Balığı.

Sivas`ın Kangal kaplıcalarında bulunuyor.
Psoriasis (sedef hastalığı) tedavisinde bu balıklar suyun etkisiyle yumuşayan psoriatik plaklara yönelmektedirler.

Bunun sonucunda kabuklar uzaklaşmakta, bu esnada ufak bir kanama olmakta ve yara, su ile gün ışığının etkisine maruz kalmaktadır.

Bu işlem ayrıca absesi olan hastalarda irinin akmasına neden olmaktadır. Bazı hastalıklarda tropikal uygulanımın yararlı olduğu bilinen Selenyumun sudaki yüksek düzeyinin yara iyileşmesinde önemli etken olduğu bildirilmiştir.
Selenyum, hücreleri serbest radikallerin etkisine karşı koruyan bir enzim olan glutation, peroksidaz ‘ ın bir ko-faktörüdür.
Bu içme ya da lavaj suretiyle alınan suyun gastrointestinal (Mide barsak) ve jinekolojık hastalıklardaki yararlı etkisini de açıklayabilir.

Türkiye dışından gelen gözlemciler de, bu suyu tecrübe eden hastaların doktor balıklardan hoşnut olduklarını ve hayal kırıklığına uğrayan hiç bir hastanın olmadığını bildirmişlerdir.

Sadece bir bölgede yetişen veya yaşayan (bitki, hayvan) …

Endemik,
Bir bölgeye özgü, yerli olan.

İng. endemic,
Frn. endemik,
Farsça, اندمیک

Yerel bitki örtüsü.
Belli bir yetişme ortamına özgün, başka hiçbir yerde bulunmayan yerel türler.
Sadece bir bölgede yetişen veya yaşayan (bitki, hayvan).
Belli bir bölgede salgın olmaksızın sık görülen (hastalık).

Belli bir bölgede salgın olmaksızın sık görülen hastalık.
Yıllık rapor edilen vakalarının sayısı sabit veya artmayan bir hastalık durumu.

Endemik; Yunanca en = içinde demek, Yunanca demos=halk demek. Latince endemos (indigenous) kelimesinden gelir ve yerli anlamında kullanılmaktadır.
Endemik demek bir memleket ya da iklimde doğal olarak yaşayan ya da büyüyen anlamındadır.

Sivas ilinde Balıklı Çermik’te bulunan ve sedef hastalığına iyi gelen balık türü vardır. Bu balıklar su içinde sedef hastalığının göstergesi olan döküntü veya kabukları yiyerek bir çeşit tedavi uygulamaktadır. Bu balıklar endemiktir.

Benzer şekilde Van ters lalesi denilen bitki de endemik olup yanlızca Van’da yetişir.

Bakırtaşı …

05Malakit6

Malakit,

(Malahit).

Bakırtaşı,

Tavuskuşu Taşı,

Bazik bakır karbonat. Yeşil, parlak renkli bir mineral. Amerika, Avustralya, Batı ve Güney Afrika, Sibirya, Anadolu’da yumrulu, salkım şeklinde cam parıltılı olarak bulunur. Bakır yataklarında bulunur. Kolay kırılan gevrek bir yapısı vardır.

Kimyasal Fomülü;
Cu2CO3(OH)2

Sertlik Derecesi; 3,5 – 4, Özgül Ağırlığı; 3,75 – 3,95olup Amonyakta çözünür. Asitte köpürerek çözünen bu mineral kolay işlendiği için mücevhercilik ve sedefcilikte kullanılır. Yeşil rengine benzaldehit yeşili veya anilin yeşili denir. Deri, yün ve pamuk, tekstil sanayinde çokça kullanılır. Mantar ve bakterilere karşı etkilidir. Antiseptik malzeme olarak Tıpta kullanılır.

Bu taşa ait burçlar; Terazi, Yay, Oğlak.

Nazar değmesine karşı tütsü olarak kullanılan bir bitki …

Üzerlik,
Latince Peganum harmala.
İngilizce harmala, wild rue.
Nazarlık otu.
Nazarotu.
Nazarlık.
Nazar değmesine karşı tütsü olarak kullanılan bir bitki.
Tütsüsü nazara iyi geldiğine inanılan kokulu bir ot, bitki.
Bu bitkinin tohumlarından yapılan nazarlık veya süs olarak kullanılan eşya.
Mavi boncuk, atkestanesi, muska gibi çocuk üstüne takılan nazarlıklarla beraber kullanılır.

Parkinson hastalığına ve uykusuzluğa karşı faydalıdır. Tohumları bulunan beta karbolin alkaloitleri nedeniyle mera hayvanlarında felce neden olur. Hindistan’da afrodizyak olarak kullanılmaktadır. Cinsel gücü ve isteği arttırdığına inanılmaktadır.

Demirdikenliler familyasından sedef otugillerden, yaprakları almaşık, çiçekleri yeşilimsi – beyaz renkte, çok dallı bitkidir. Susama benzeyen, basık küre şeklinde olan tohumları acı, halk hekimliğinde tedavi amaçlı kullanılan bir bitkidir. Bu ot tütsü olarak kullanılır. Asya, Afrika ve Amerika’nın sıcak bölgelerinde çok yetişir. Yurdumuzda ise Orta Anadolu’da yetişir. Meyveleri toplanıp, kurutularak nazarlık yapımında kullanılan, 30-40 cm. boyunda çok yıllık, otsu bir step bitkisidir.

1 2