Düzenleyen, düzene koyan, tertip eden…

Nazım,
(Nazm),
Fransızca: Poesie.
Rusça: Poeziya,
Arapça nazm, nazım, (ﻧﻈﻢ).
Arapça nazm, nizam şiir yazmak; dizmek, tertiplemek kelimesinden türetilmiştir.
Düzenleyen, tanzim eden.
Manzume yazan kimse.
Düzenleyen, düzene koyan, tertip eden.
Manzume yazan kimse.
Şiir.
Koşuk yazan kimse.
Vezinli, kafiyeli söz dizisi.
Karşıtı: Nesir.
Nizamlayan, nazmeden.
Diziliş, tertip ve vezin.
Tertip, ölçülü ve kafiyeli söz.

Hece ve durak bakımından denk ve kendi başına bir bütün olan kafiyeli söz dizisi, manzume, şiir, koşuk.
Şiirde en küçük anlam bütünlüğünü sağlayan ve kendi içinde bağımsız dize topluluğu
İçeriğine ve konusuna göre şiirin kendi içinde ayrılması ve adlandırılması
Vezin ve kafiye gibi klasik ve bağlayıcı kuralları bir kenara iten şiir tarzı.

Nazım:
Halk edebiyatında mesneviye verilen ad.

Nazım plan:
Bir şehrin bütün bayındırlık işlerini düzenlemek üzere hazırlanmış plan, mastır plan.
Onaylı halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olan, varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hazırlanan ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere 1/2000 veya 1/5000 ölçekte düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile bir bütün olan plan.

Genellikle kızıl siyah tüylü, çok güçlü, yuvasını yüksek kayalıklar üzerinde kuran, iri, yırtıcı bir tür kuş …

Kartal,
Aquila,
Falcon,
İngilizce: Aquila, Eagle,
Fransızca: Aigle,
Almanca: Aadler
Latince, Aquila.
Türki Cumhuriyetlerinde; Gartal, Börköt, Bürkit, Bürküt.
Kartalgillerden, genellikle kızıl siyah tüylü, çok güçlü, yuvasını yüksek kayalıklar üzerinde kuran, iri, yırtıcı bir tür kuş (Aquila). Kartal, kartalgiller (Falconidae) ailesinden bir kuş. Yırtıcı kuşların en büyüğüdür.

Kartal, genelde dağlık ve ormanlık alanlarda yaşar. Etçil bir kuştur. Kanatları uzun, kuvvetli gagasının ucu iyice kıvrık, ayakları parmaklarına kadar tüylerle kaplı, sağlam yapılı, zararlı hayvanları yiyerek tabiatta denge unsuru olan, çok büyük yırtıcı kuş. Dünyada uçarak en yükseğe çıkabilen kuş türüdür. Görme yetileri çok gelişmiş. Aile yaşantısı vardır. Ömürleri boyunca tek eşle yaşarlar ve aynı yuvayı kullanırlar.

İlkellerin efsanelerinde, inanmalarında, dinsel yaşamlarında ve sanatlarında doğaüstü ve tanrısal güçlerle donatılmış olarak nitelendirilen; türlü olayların habercisi olduğuna inanılan ve totem hayvanları arasında önemli bir yeri bulunan kuş.

Kartal, yaradılışları gereği, güçlü ve kendinden emin tavrı, asil duruşu sebebiyle birçok ülkenin, siyasi partinin, futbol kulübünün sembolü haline gelmiştir. Ayrıca tarihte birçok büyük devlet din ve devlet işlerini temsil etme anlamına gelen çift başlı kartal figürünü sembol olarak kullanmışlardır. Kartal gücün simgesidir.

Kartal Türleri:
Ak başlı kartal, Ak kuyruklu kartal (Haliaetus albicilla), Ak karınlı deniz kartalı,
Altın kartal (Aquila chrysaetos),
Aquila,
Bağırgan kartal, Balık kartalı (Pandion haliaetus).
Bozkır Kartalı, Büyük orman kartalı.
Deniz kartalı
Esmer kartal
Gurney kartalı (Mollusk kartalı),
Harpiya kartalı,
İberik ırkı (Endülüs’te Guadalquivir ırmağının kıyılarındaki ba­taklıklarda bulunur)
Kama kuyruklu kartal, Kaya kartalı, Kel kartal.
Kızıl karınlı kartal, Küçük kartal,
Maymun yiyen kartal,
Sakallı kartal.
Şah Kartal, (Aquilaheliaca) İspanya’da ve Balkanlar’da yaşar.
Tavşancıl Yılan Kartalı,
Yılan kartalı (Circaetus gallicus)
Verreaux kartalı,
Wahlberg kartalı.

Kartal sözcüğünün yörelere göre diğer anlamları;
Yaşlı erkek manda.
Patates.
Çok yaşlı manda.
Bir takımyıldızın adı.

Kartal;
İstanbul iline bağlı ilçelerden biri.

Griffin (gryphon):
Kartal başlı, aslan gövdeli ejderha.

Kartal ağacı (Yalancı ödağacı, Kalembek):
Hindistan’da, Doğu Asya ve Malaya adalarında yetişen, dulaptal otugillerden, bir ağaçtır. Yaz, kış yapraklarını dökmez. Meyveleri, armut biçimindedir. Ağacın odunu ve kabuğu yarılınca, hoş bir kokuverir. Odunu öd ağacı gibi kokan bir ağaçtır.

Zengin sembollerle uyumlu seslerle ortaya çıkan edebi anlatım biçimi…

Şiir,
Fransızca: Poesie
Tatarca ve Türkmence, şığır şiğır
Arapça, şiir, şir, (ﺷﻌﺮ),
Zengin sembollerle uyumlu seslerle ortaya çıkan edebi anlatım biçimi.
Zengin sembollerle ritimli sözlerle seslerin uyumlu kullanımıyla ortaya çıkan edebi anlatım biçimi.
Duygu ve heyecanları, güzellikleri, seslerin uyumundan ve ahenginden faydalanarak etkili bir şekilde anlatma sanatı ve bu sanat yoluyle verilen edebi eser.
Şiir hem nazım hem nesir kisvesinde tecelli edebilir.
Güzel tertibli manzume.
Manzume.

Zengin sembollerle, ritimli sözlerle, seslerin uyumlu kullanımıyla ortaya çıkan, hece ve durak bakımından denk ve kendi başına bir bütün olan edebi anlatım biçimi, manzume, nazım, koşuk.
Seslerde, taylamlarda ve uyumlarda gösterdiği güzel bağdaşmalarla ve taşıdığı hayal, duygu ve fikir buluşlariyle bizde canlı duygulanmalar izlenimler ve heyecanlar uyandıran nazım veya nesir halindeki edebiyat türü.

Düş gücüne, hayale, imgeye, gönle seslenen, anı, duygu, coşku uyandıran, etkileyen şey.

Halk Şiirinde Kafiye …

Ayak,
Halk Şiirinde Kafiye.
Kafiye,
Arapça kafiye, (ﻗﺎﻓﻴﻪ)
Manzum yazılarda mısra sonlarındaki (aynen tekrar edilen kelime ve eklerle olmamak şartıyle) ses benzerliği, mısra sonlarında tekrarlanan, anlamları ayrı, sesleri birbirine benzer kelimelerden her biri, uyak. Nesirde olursa seci denir.
Manzum yazılan satırların ses bakımından sonlarının aynı olması.

Halk şiirinde, edebiyatında uyağa ayak denir.
Bir ses sanatı olan uyak bazen dizelerin içindeki sözcüklerle de yapılır; ama bu tür kullanımlara şiire ahenk katmak için başvurulur.
Şiirde dizelerin sonunda tekrarlanan ve aynı ahengi veren heceler veya aynı görevde olmayan ancak benzeşen sesler, kafiye. Halk şiirinde kafiye (uyak) karşılığı ayak terimi kullanılır. Kafiye sözcüğünün sözlük anlamı, sonda olan, arkadan gelen’dir.

Nergisi’nin süslü nesirle yazılmış bir kitabı …

Nihalistan,

nergisi
Nergisi,
Mehmet Nergisi,
17. yüzyılda yaşamış divan edebiyatı şairi ve yazarı.
Medrese eğitimini İstanbul’da tamamlamış olan Mehmet Nergisi 1592 yılında Bosna’da doğmuş bir şairdir. 1635 yılında IV.Murad’ın Revan seferi esnasında attan düşerek ölmüştür.
Osmanlı döneminde bir çok şehirde (Gabela, Mostar, Yenipazar, Banyaluka ve Manastır) müderrislik ve kadılık yapmıştır. IV. Murad’ın yanında vakanüvis olarak çalışmıştır.

Nergisi divan edebiyatının aşırı süslü nesirlerini yazmıştır.
Eserleri;
Hamse-i Nergisi, Meşakkul’uşşak, Kanunü’r-Reşat, Gazevat-ı Müslime, İksir-i Saadet ve Nihalistan adlı bu beş mesneviden oluşmaktadır.