Utanma, edep …

Avret,
Arapça avret (ﻋﻮﺭﺕ),
Edep yeri.
Utanma,
Edep,
Ar,
Namus,
Kadın, karı, avrat.
Vücudun mahrem yerleri, edep yerleri.
Vücudun, görünmesi ve gösterilmesi dince haram ve ayıp sayılan ve örtülmesi şart olan mahrem yeri, edep yeri, ut yeri.
Gizlenmesi lazım gelen şey.
Dinen örtülmesi vacib olan aza, ud yeri. Utanılacak ve haya edilecek şey. Erkeklerde göbek ile diz kapağı arasındaki kısım.
Gizlenmesi gereken şey, Dinen görünmesi haram sayılan organlar.
Eksik. Gedik.
Kadın. Zevce. Nikahlı.

Utanma, sıkılma …

恥辱

Haya,
Utanma,
Sıkılma,

(Arapça, Haya, حیا )
Farsça, Haya Er bezi.
Utanma duygusu,
Hicab,
Edeb,
Ar, namus.
Utanç duyma.
Utanç, utanma, sıkılma.
Allah korkusu ile günahtan kaçınmak.
Ayıp şey,
Haya, Lat. testis
Er bezi.

Bazı duygular vardır ki, günah ve ayıp sayılan şeyleri yapmamıza engel olur. Bu duygulardan birisi de utanma duygusudur. Arapça haya, ar, çekinmek ve utanmak demektir.
Hoşa gitmeyen şeylerin veya terk edilmesi yapılmasından daha uygun olan bir şeyin yapılması anında insanın yüzünde beliren ince kızarma hali diye tarif edilebilir. Utanma ve sıkılma anlamlarına gelen haya, insana güzel ahlakı kazandıran duygularda birisidir.
Haya, bir milletin manevi savunma mekanizmasıdır.

Kocası ölen kadının öncelikle, bazı durumlarda da zorunlu olarak kayınbiraderiyle evlenmesini öngören gelenek ya da yasa…

Levirant,
Levirat.

(Latince) levir (kayınbirader).
Kocası ölen kadının kayınbiraderiyle evlenmesini öngören gelenek ya da yasa.
Kocası ölen kadının öncelikle, bazı durumlarda da zorunlu olarak kayınbiraderiyle evlenmesini öngören gelenek ya da yasa.

Doğu ve Güneydoğu’da, Anadolu’da çok rastlanır. Törelerden kaynaklanan bu evlilik biçimi, namusu başkalarına kaptırmamak veya yeğenlerinin madur ve perişan olmalarını önlemek için aile meclisince alınan kararla ölen kardeşin karısının, bekar olan erkek kardeşle evlendirilmesi veya evli olan erkek kardeşin ikinci eşi yapıldığı evlilik çeşididir.

Leviratın uygulanmasında bir çok etken vardır. Ölen koca eğer geride çocuk bırakmışsa leviratın olması kaçınılmazdır. Çocukların üvey babaya bırakılmaması için aile aldığı kararla amcaya baba görevi verir. Bu daha çok kültürel bir özellik kazanmıştır. Çünkü koca evine giden kadın dönmemelidir ve çocuklarına sahip çıkmalıdır. Bu nedenle bu sorun aile içinde çözülür. Levirat daha çok toplumsal baskından dolayı kabul edilir. Burada ölen kişinin çocuklarına sahip çıkmak toplumca beklenen bir eylemdir. Eğer bu kabul edilmezse kişi toplum tarafından dışlanır. Aynı şey kadın için de geçerlidir. Kadın çocuklarını yabancı birine emanet etmemelidir.

Aile kadını başlık parası vererek almışsa; bu durumda kadının gidişi ekonomik kayıp olarak algılanır. Yani verilen başlık aileye yük olacaktır. Hem evin diğer bireyi için de başlık verilecek ve yeni bir eş alınacaktır. Bu durumu ortadan kaldırmak için yani hem kadının gidişini engellemek hem de yeni bir gelin için başlık ödeme durumunda kalmamak için levirat evliliğine izin verilir.

Akdeniz yöresinde yetişen ve dalları sepet örmekte kullanılan, çalı görünüşlü bir bitki …

Ayıt,
Hayıt,
(Namus ağacı, Rahip biberi, Kadın otu).
Vitex agnus-castus, Agnus castus, Petit poivre.

Mine çiçeğigiller familyasındandır. Hayıt kışın yapraklarını döken, oldukça baharatlı bir kokuya sahip, beyaz-mor çiçekli çalımsı bir ağaççıktır. Çiçekleri yaz sonu açar ve sonbaharda minik yemişler verir. Yaprakları 5-7 yaprakçıktan oluşur. Akdeniz bölgesinde bolca bulunur. Kökü, yaprakları, yemişleri şifa için, sapıysa sepet yapımında kullanılır. Hayıtın bilimsel adı Yunanca’da namus anlamına gelen agnos castus’ tan gelir.

Faydaları;
Hayıt en çok erkeklerdeki cinsel isteği azaltmasıyla ünlenmiştir. Kadınların hormon dengesi üzerindeki olumlu etkileri vardır.Hormon dengesizliğinden kaynaklanan kadın hastalıklarını iyileştirir. Menopozda görülen ter basmalarına, başdönmesine, döl yolu kuruluğuna, sinir bozukluklarına, isteriye, kabızlığa, hazımsızlığa, osteoporosis’e (kemik içlerinin koflaşarak zayıflamasına neden olan bir hastalık) iyi gelir.

Rahmin ameliyatla alınmasından sonra vücudun dengelenmesine yardımcı olur. Adet öncesi görülen, adetin başlamasıyla kesilen, alınganlık, kızgınlık, duygusal çöküntü, göğüslerde şişme ve hassasiyet, tatlı yiyeceklere aşırı istek, kabızlık veya ishal, karın şişmesi, başağrısı gibi rahatsızlıkların tedavisinde kullanılır.

Düzensiz adette ve olağandışı rahim oluşumlarının bulunduğu durumlardakullanılır. Rahim kistlerinde; yumuşak adele dokusunda oluşan lifsi kistlerin tedavisinde şifa sağlar. Bazı rahim iltihaplarında kullanılır. Projesteron ağırlıklı doğum kontrol haplarının kullanımı sonrasında adet döngüsünün düzenlenmesinde şifa sağlar Anne sütünü artırır. Hamilelerin kullanması için bir sakınca yoktur. Fakat sütün erken gelmesine neden olabilir.

Homeros’un İlyada destanında namus simgesi olarak geçer. Hayıtın şifası için kullanımı yaklaşık 2500 yıl geriye gider. İ.Ö. 450 yılında Hipokrat’ın hayıtın yaraları iyileştirici özelliğine değinmesinden beri bu otun erkeklerde cinsel isteği azaltıcı, kadınlarda hormon dengeleyici etkisi ön plana çıkarak, kullanımı günümüze kadar gelmiştir. 1200 tarihli Fars tıp kitaplarında hayıtın ‘zaptedilemez rahim enerjisi’ olarak tanımlanan, isteriyi iyileştirici özelliklerine değiniliyor. Mısır’daki pazarlarda hala bu rahatsızlığa karşı satışı yapılıyor.

Almanya’da, 1930 yılında, Dr. Cerhard Madaus’un hayıt üzerine yürüttüğü ilk bilimsel araştırmalar, bu bitkinin kadınların hormon dengesi üzerindeki olumlu etkilerini onaylar. O günden bugüne hayıt, bir ‘kadın otu’ olarak tanımlanmaya başlamıştır. Bilim adamları, hayıtın, vücutta hormon dengesini sağlayan hipofiz bezini düzenleyerek, hormon dengesizliğinden kaynaklanan kadın hastalıklarını iyileştirdiğini düşünüyorlar. Biz hayıtın diğer şifa özelliklerini bir kenara bırakıp kadın hastalıklarına etkisi üzerinde duracağız.

İffetsiz, cilveli (kadın) …

alüfte
Alüfte, (Farsça).
Alışık, namus perdesi yırtık,
İffetsiz kadın.
Fahişe,
Cilveli (Kadın).
İffetsiz,
Oynak,
Muhabbet ve sevgiden deli gibi.
Davranışları ağırbaşlı olmayan (kadın veya kız).
Kımıldayan, yerinde sağlam durmayan.

Benzer bir kelime aynı anlamı ifade edebilir.
Ama kullanım yerine göre farklıdır.
Aşüfte(Farsça), Oynak, Açık saçık kadın, Kokot.