Afrika geyiği…

Eland,
İngilizce, eland.
Afrika geyiği.
Eland antilopu.
Boğa antilopu.
Eland, Afrika’da yaşayan en iri antiloplardan biridir. Dünyadaki en büyük ikinci antilop türüdür.
Taurotragus derbianus, (Tragelaphus oryx).

Afrika’nın doğu ve güneyindeki savanalar ve ovalarda yaşarlar. Etiyopya’nın kurak bölgelerinde ve Botswana ve Namibya çöllerinde de bulunur. Esas olarak otçul bir tür olup, çimen ve yapraklarla beslenir. Bu geyikler sürüler halinde yaşarlar. Ağırlıkları, 300 – 800 kg olup 12-20 yıl yaşamları vardır. Hayvan, sabah veya akşam serin saatlerinde hareket etmeyi tercih eder.

Eland, bej tonlarındadır. Diz ekleminin üstündeki siyah bantlar vardır. Hayvanın omzunda bir yumru ve boyunda büyük bir kat vardır. Yırtıcılara karşı savunmak için, eland konik boynuzlarını kullanır. Bir yırtıcı tarafından sıkıştırıldığında, hayvan 65 km/s’ lik bir hıza ulaşabilir.

Tanzanya’da Massailer tarafından korunan bir göl …

Natron,
Natron gölü,
Tanzanya-Kenya sınırındadır. Massailer tarafından korunmaktadır. Özel bir tür balık olan Alkolafia balığı yaşamaktadır. Alkali bir göl olup, pH’ı 9 dur. Gölün yanındaki yanardağdan meydana gelmiştir. Yağmur yağdığı zamanlarda derinliği 3 metreyi bulur. Kurak sezonda göl kuruyarak küçük göllere dönüşür. Bu göllerde beslenme biçimine göre değişen 3 tür balık vardır.

Çöllerde, kumların birleşerek hilal şeklinie oluşturduğu, büyük ve geniş kumullara verilen ad. ..

Barkan,
İngilizce: barehane horseshoe dune,
Fransızca: barehane, dune en croissant,
Almanca: Barchan, Hufeisendüne
Çöllerde, kumların birleşerek hilal şeklinie oluşturduğu, büyük ve geniş kumullara verilen ad.

 

At nalı biçiminde, yamacı dulda yönünde olan kumul.
Çöllerde yereye tek tek ve aralıklı olarak yayılan, yarımay biçimindeki kumullara verilen ad.
Barkan, Kurak bölgelerde rüzgarlar tarafından taşınan kumların birikmesiyle oluşur.
Barkanın, rüzgar yönündeki ön kısmı basık, arka kısmı ise diktir.

Dünya üzerindeki en büyük enine kumullar, Çin’deki Taklamakan Çölü’nde bulunmaktadır.

Şili’nin kuzeyinde bulunan Dünya’nın en kurak çölü. ..

Atakama,
Atacama,

Atakama Çölü
İspanyolca: Desierto de Atacama,

Güney Amerika’da Andes dağlarının batısındaki Pasifik sahilinde bir platodur. Şili’nin kuzeyinde bulunan dünyanın en kurak sıcak çölüdür. Kuzeyde Peru, batısında Büyük Okyanus, doğusunda ise Bolivya ve Arjantin ile sınırlanmıştır. Çöl, tahminen 15 milyon yaşındadır. Atacameño kabilesinden adını alır.

Çöl, taşlık araziden, tuz göllerinden (salaralar), kumdan ve lav akıntısından oluşur. Çöle 400 yıl boyunca yağmur yağmamış. ABD, Nasa uzay ve gezegen araçları ile ilgili testleri bu çölde yapar.

Atakama çölü, 1883 yılında pasifik savaşı sonucunda Bolivya’dan Şili’ye geçmiştir. Halen Bolivya ile bu konuda gerginlik yaşanmaktadır. Bölgede bulunan bakır, gümüş, altın rezervleri ve özellikle ünlü sodyum nitrat minerali, Şili ekonomisine en büyük katkıyı sağlar.

Atakama çölü, yağmur bölsesi olan hem Atlas Okyanusu ve hemde Pasifik okyanusu tarafından gelen nemi, havalandıramaz. Bulunduğu coğrafi konumu nedeniyle, And Dağları ve Şili Sahil Aralığı arasında kalır. Soğuk Büyük Okyanus suyu, çölün serin olmasına neden olur. Özellikle de sahile yakın kesimlerinde sıklıkla sis oluşur. Oluşan bu sis için ilginç bir uygulama yapılmaktadır. Atrapanieblas isimli ağ sayesinde çöl sisinin neminden su elde edilmesidir.

Farklı iklimi yüzünden, birçok rasathane bu bölgenin dağlarında kurulmuştur. Şili’ nin Antofagasta şehrinin 120 km güneyinde, Very Large Telescope’u ile ünlü Avrupa Rasathanesi ve Large Millimeter Array ve Atacama Pathfinder Experiment adlı teleskoplar yerleşmiştir.

Yağlı tohumları için yetiştirilen, parlak sarı çiçekli bir bitki ..

Aspir,
Aspur,
(carthamus).
Haspir,
Arapça, Asfer,
Asfer sarı anlamındadır.
Zaferan-ı kazip (yalancısafran) denir.

aspir-2
Yağlı tohumları için yetiştirilen, parlak sarı çiçekli bir bitki.
Aspir yağında, çok değişik yağ asitleri bir arada bulunur. Bu yağ, aynı zamanda romatizma ağrılarına karşı ağrıyan yerlere sürülerek de kullanılır. Tohumlarında % 30-50 arasında yağ bulunur.

Kuraklığa dayanıklı olmasından dolayı kıraç ve verimsiz arazilerde de yetişir. Aspir, boyu 70-130 cm arasındadır. Dikenli ve dikensiz çeşitleri vardır. Sarı, beyaz, turuncu, kırmızı, krem gibi değişik renklerde çiçeklere sahip tek yıllık bitkidir.

Eskiden boya bitkisi olarak yetiştirilirdi. Eski Mısırda sarı ve kırmızı renkte bir boya elde etmek için yetiştirilirmiş. Aspir bitkisinin çiçeklerinden suda erimeyen kırmızı renkli “Carthamin” ve suda eriyebilen sarı renkli “Carthamidin” adlı 2 tip boya maddesi elde edilir. İpek kumaş boyanmasında kullanılır. Ayrıca yemeklerde, Güneydoğu Anadolu Bölgesinde (Diyarbakır) pilavın sarı renkte olmasını sağlamak için aspir çiçekleri kullanılır.

Etiyopya ve Sudan’da kavrulmuş aspir tohumları nohut, buğday ve arpa ile karıştırılarak çerez olarak yenilmektedir. Afganistan ve Hindistan’da, aspir yapraklarından yapılan çay, kadınların düşük yapmasını önleyici olarak kullanılmıştır.

Aspir çeşitleri;
Yenice,
Dinçer,
Balcı,
Remzibey.