Hüseyin Rahmi Gürpınar, “Mürebbiye, “Efsuncu Baba”, Gulyabani” gibi romanlarıyla tanınmış yazarımız ..

Hüseyin Rahmi Gürpınar,
Roman ve öykü yazarı.
(D. 1864 – Ö.1944)
Mürebbiye, Efsuncu Baba, Gulyabani gibi romanlarıyla tanınmış yazarımız.
19 Ağustos 1864 yılında, İstanbul’da doğdu. 8 Mart 1944 yılında Heybeliada’ da yaşamını yitirdi. Heybeliada’daki Abbas Paşa Mezarlığı’na defnedildi.

İlkokula Girit’te başladı. İstanbul’a dönen yazar, Yakubağa Mektebi, Mahmudiye Rüşdiyesi ve İdadide öğrenim gördü. 1878 yılında Mekteb-i Mülkiye’ye girdi ve 1880 yılında hastalık nedeniyle ikinci sınıfta iken okulu bıraktı. 1887 yılında Ahmed Mithad Efendi’nin Tercüman-ı Hakikat gazetesinde yazmaya başladı. Paul Bourget, Paul de Kock, Alfred de Musset gibi Fransız yazarlardan çeviriler yaptı. 1894 yılında İkdam gazetesine geçti. Kendisine büyük ün sağlayan ilk eseri Mürebbiye, yayınlandı. Peşine Metres, Tesadüf ve Nimetşinas adlı eserleri bu gazetede tefrik edildi.

İkinci Meşrutiyet döneminde Ahmet Rasim ile birlikte 37 sayı süren Boşboğaz ile Güllabi adlı mizah dergisini çıkardı. Sabah ve Vakit gazetelerinde çalıştı. 1912 yılında Heybeliada’ya taşındı. Kütahya milletvekili olduğu 1936-1943 dışında tüm yaşamını Heybeliada’da geçirdi ve burada öldü.

Yapıtlarını herkesin kolayca okuyup anlayabileceği bir dille yazmıştır. Edebiyatımızda natüralizmin temsilcisi sayılmıştır. Romanlarının önemli bir özelliği de toplumsal bir yergi taşımasıdır. Eski İstanbul yaşamının geleneklerini yansıtan romanlarını ince bir mizah ile yazmıştır. Yapıtlarının önemli başka konusu da yoksul çevrelerin kadın yaşamını dile getirmesi, onların çilesini işlemesidir.

Eserleri;
Şık (1889)
İffet (1896)
Mutallaka (1898)
Mürebbiye (1899)
Bir Muadele-i Sevda (1899)
Metres (1900)
Tesadüf (1900)
Şıpsevdi (1911)
Nimetşinas (1911)
Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç (1912)
Gulyabani (1913)
Cadı (1912)
Sevda Peşinde (1912)
Hayattan Sayfalar (1919)
Hakka Sığındık (1919)
Toraman (1919)
Son Arzu (1922)
Tebessüm-i Elem (1923)
Cehennemlik (1924)
Efsuncu Baba (1924)
Meyhanede Hanımlar (1924)
Ben Deli miyim (1925)
Tutuşmuş Gönüller (1926)
Billur Kalp (1926)
Evlere Şenlik, Kaynanam Nasıl Kudurdu (1927)
Mezarından Kalkan Şehit (1928)
Kokotlar Mektebi (1928)
Şeytan İşi (1933)
Utanmaz Adam (1934)
Eşkıya İninde (1935)
Kesik Baş (1942)
Gönül Bir Yeldeğirmenidir Sevda Öğütür (1943)
Ölüm Bir Kurtuluş mudur (1954)
Dirilen İskelet (1946)
Dünyanın Mihveri Para mı Kadın mı (1949)
Deli Filozof (1964)
Kaderin Cilvesi (1964)
İnsanlar Maymun muydu (1968)
Can Pazarı (1968)
Ölüler Yaşıyor mu (1973)
Namuslu Kokotlar (1973)

Heybeli adanın rumca adı…

Halki,

Prens adaları;
İstanbul’un Anadolu yakası açıkların bulunan: Büyükada, Heybeliada, Burgazada, Kınalıada, Sivriada, Yassıada, Sedefadası, Tavşan Adası ve Kaşık Adasından oluşur. Heybeliada, İstanbul Prens Adalarının en yeşil adasıdır. Eski adı Rumca bakır anlamına gelen Halki’dir. Heybeye benzediği için Heybeliada adını almıştır.

İskeleden inilince solda Deniz Lisesi ve ona bağlı binalar uzanır. Bu binaların arasından geçilerek arkada, Çam Limanı tarafında, şu an faliyeti olmayan Sanatoryum’a gidilir. Çamlimanı’ ndan sandala binip açılanlar bestelemiş “Biz Heybeli’de her gece mehtaba çıkardık” şarkısını.

İskelenin sağında çarşı, meyhane ve kahveler yer alır. Büyük Rum Kilisesi Aya Nikola (Ayios Nikolaos) buradadır. Bazı ilginç ahşap evlerin önünden örneğin İlyasko Yalısı’nın, Hulusi Bey Köşkü’nün (Hacopulos’lar yaptırmıştı), Adalar’da kışın da açık kalan otel Panaroma’nın yanından geçerek yürüyünce, çamlık piknik yerlerine gelinir (o zamandan beri Panaroma kapandı, Hakli Palas ise onarılarak faaliyete geçti). Bunun ilerisinde Değirmen burnu denilen bölge vardır (adı verilen değirmen kalıntıları da ayaktadır). Ada’nın en büyük plajı buradadır.

Adanın eni 2700 metre, boyu 1200 metredir. 4 tepeden oluşan Heybeliada, İstanbul adalarının orta yerinde bulunmaktadır. En yüksek tepe Değirmentepe’dir (136 metre). Diğer tepeler, Taşocağı Tepesi, Makarios Tepesi ve Ümit Tepesi’dir. Eski adı Papaz Tepesi olan bu tepe 85 metre yüksekliğinde olup üzerinde Papaz Okulu bulunmaktadır. Adada dörtte liman vardır. Güzel bir koyda bulunan Çam Limanı ile Bahriye Limanı bunların en önemlileridir. Adanın önemli yapıları, Bahriye Okulu, Aye Ofemya Ayazması, Türkiye’nin ilk sanatoryumu olan Heybeliada Sanatoryumu (Kuruluş: 1924),

Heybeliada’nın ünlü sakinlerinden olan Hüseyin Rahmi Gürpınar Lisesi, Abbas Halim Paşa Köşkü, Papaz Okulu, diğer dini yapılar ve resmi binalardır.

Adada Türkler’in fethinden önce yapılmış son ve Adalar’daki tek Bizans Kilisesi, Kamariotissa’ dır. Kiliseyi son İmparatoriçe Maria Komnena’nın yaptırdığı sanılıyor. İstanbul’ da Fener’deki Aya Maria dışında, dört yapraklı yonca modeline göre yapılmış tek kilise budur. Bu kıyıda Aya Yorgi (Ayios Yeorgios) Manastırı, Çam Limanı’nın batı ucunda Tarik-i Dünya Manastırı vardır.Ayrıca İngiltere Kraliçesi I. Elizabeth’in elçisi Edward Barton’ın mezar taşıdır. Üzerinde –imla yanlışları da olan- Latince bir kitabe ve Barton’ın aile arması var. Bu tarihi eserler askeri arazide olduğu için özel izin alınmadan görülemiyor.