1919-2016 yılları arasında yaşamış “Bir Gün Tek Başına, Mavi Karanlık, Tek Kişilik Ölüm, Bitti Bitti Bitmedi” adlı romanlarıyla tanınmış Türk edebiyatının çınarı olarak anılan yazar…

Vedat Türkali,
Asıl adı Abdülkadir Pirhasan.
D. 13 Mayıs 1919 Samsun
Ö. 29 Agustos 2016 Yalova
Asıl adı Abdülkadir Pirhasan 13 Mayıs 1919’da Samsun’da doğdu.
Samsun Lisesi’ni bitirdi.

1942 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nden mezun oldu. Aynı yıl Merih Pirhasan’la evlendi. Maltepe Askeri Lisesi ve Kuleli Askeri Lisesi’nde edebiyat öğretmenliği yaptı. 1951 yılında eşitlik, özgürlük ve demokrasi için vermiş olduğu mücadele için tutuklandı. Mahkeme 9 yıl ceza verdi ve 7 yıl hapiste kaldıktan sonra koşullu olarak serbest kaldı.

Rıfat Ilgaz ile Gar Yayınlarını kurdu. 1960 yılında Dolandırıcılar Şahı ile senaristliğe başladı. 1965 yılında Karanlıkta Uyananlar filmiyle Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde En İyi Senaryo Ödülü’nü kazandı.

Romanları;
Bir Gün Tek Başına,
Mavi Karanlık,
Tek Kişilik Ölüm,
Güven,
Yeşilçam Dedikleri Türkiye,
Kayıp Romanlar,
Yalancı Tanıklar Kahvesi,
Bitti Bitti Bitmedi

1974 yılında Milliyet Yayınları Roman Yarışması’nda birincilik ödülünü aldı,
1976 yılında Orhan Kemal Roman Armağanını kazandı.
2016 yılında Beyaz Martı Edebiyat Onur Ödülü’ne layık görüldü.

29 Agustos 2016 tarihinde Yalova Devlet Hastanesi’nde çoklu organ yetmezliği nedeniyle yaşamını yitirdi. Ünlü edebiyatçı, Zincirlikuyu Mezarlığı’nda eşi Merih Pirhasan’ın yanına defnedildi.

Kale dışına çıkmamaya hüküm giyen suçlu…

Kalebent,
Kal’a-bend,

Farsça, کالبد
Bir kale içinde yaşamağa mahkûm olmuş olan.
Kal’aya bağlanmış.
Kalede hapis cezası çeken suçlu.
Osmanlı dönemi de bir kale içerisinde yaşamaya mahkum edilmiş kimsedir.

Eskiden kaleye kapatılan ve dışarı çıkması yasak olan hükümlü.
Hapis ile sürgün cezasının birleştirildiği bazı siyasi suçlarla, devlet memurlarının devletin hak ve çıkarlarını ihlal etmeleri durumunda uygulanan ceza türüne de kalebentlik denir.

Kalebentlik cezası 1858 tarihli Ceza Kanununda yer aldı. 1 Mart 1926 tarihli Türk Ceza Yasası ile yürürlükten kaldırıldı. Müebbet ve geçici olarak ikiye ayrılan bir ceza idi. Müebbet kalebentlik durumunda mahkumun, devletçe belirlenecek kalelerin birinde ölünceye dek, geçici kalebentlik durumunda ise üç yıldan on beş yıla dek hapiste kalma zorunluluğu vardı.

Mustafa Cantekin adlı Doktor ve siyaset adamı 1878 yılında Çorum’da doğdu. İstanbul Tıp Fakültesinde okurken siyasetle ilgilendiği için kalebent olarak üç yıllığına Şam’ a sürüldü. Burada, İstanbul’dan uzaklaştırılmak amacıyla Şam’a atanan Mustafa Kemal ile tanıştı. Dostlukları hemen o gün başladı. Mustafa Efendi’nin kitapları ilk bakışta Mustafa Kemal’in dikkatini çekti. İki Mustafa’nın dostluğu hızla gelişti ve çok geçmeden kendilerine katılan, genç subaylardan, Kırşehirli Lütfi Müfit (Özdeş) Efendiyle birlikte gizli Vatan ve Hürriyet Cemiyeti’ni kurdular. Sürgünden döndükten sonra öğrenimini tamamladı. Kurtuluş Savaşı başlarında Mustafa Kemal’in yanında yer aldı. Birinci Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne Kırşehir milletvekili olarak girdi. 1950 yılına kadar da sürekli olarak Meclis’te kaldı. Afyon Askeri Hastanesinin başhekimliğini de yapan Mustafa Efendi, 1955 yılında Ankara’da öldü.

Güney Afrika Cumhuriyetinin ilk siyahi avukatı ve devlet başkanı …

Mandela,
Nelson Mandela,
Nelson Rolihlahla Mandela, (1918 – 2013).
Kabiledeki adı, Madiba,
Nelson Mandela, Güney Afrika’da, Mkhulu (Büyükbaba) olarak anılır.

Güney Afrika Cumhuriyetinin ilk siyahi devlet başkanı.
10 Mayıs 1994 yılında tüm halkın katıldığı seçimlerde beş yıl için Güney Afrika’nın ilk siyahi Devlet Başkanı oldu.

1942 yılında Witwaterstrand Üniversitesini bitirdi ve Güney Afrika tarihindeki ilk siyahi avukat oldu. Güney Afrika’da beyazların ırkçılığa dayalı rejimine karşı mücadelesi nedeniyle 1962 yılında tutuklanan ve müebbet hapse mahkum edilen Mandela, 1990 yılında serbest bırakıldı. Ömrünün 27 yılını cezaevlerinde geçirdi.

Nelson Mandela, 18 Temmuz 1918 tarihinde, Mvezo-Güney Afrika’da doğdu, 5 Aralık 2013 tarihinde, akciğer enfeksiyonundan, Güney Afrika’ nın Johannesburg kentinde, 95 yaşında öldü. Nelson Mandela, üç kez evlendi. Altı çocuk babası ve yirmi torun sahibi oldu.

Ödülleri;
1993 yılında Nobel Barış Ödülü, (Frederik W. De Klerk ile beraber).
1962 yılında Lenin Barış Ödülü,
1979 yılında Nehrü Ödülü,
1981 yılında Bruno Kreisky İnsan Hakları Ödülü,
1983 yılında UNESCO‘nun Simon Bolivar Ödülü.
1992 yılında Atatürk Uluslararası Barış Ödülü, (Bütün hayatını demokrasi ve özgürlük için mücadeleye adadığı, bu sebeple Türkiye Cumhuriyeti tarafından verilen ödülü reddetti).

Eserleri;
Özgürlüğe Giden Uzun Yol (Long Walk to Freedom),
Madiba büyüsü,
Kendimle konuşmalar,
Özgür bir Güney Afrika,

Yasalara aykırı davranış …

Suç, (İng. crime, Frn. crime).
Cürüm,(Arapça Cürm, جرم ) suç.
Farsça Beze,
Arapça cerime, (جریمه ), suç.
İngilizce Crime suç, kabahat anlamındadır.

Yasalara aykırı davranış.
Törelere, ahlak kurallarına aykırı davranış.
Yasaca cezası gösterilen eylem.
Halk dilinde Ayıp,
Günah.
Kabahat.
Kusur, çirkin iş, tekdir edilmeğe müstehak hareket.
Bir toplumda haksız sayılıp, yazılı-yazısız kurallarla yasaklanan ve yaptırımlara bağlanan davranış ve eylem.

Devletçe yasalarla tanımlanıp yaptırıma bağlanmış olan kurallara aykırı davranış.

“İngiliz Kemal” de denilen ünlü Türk casus …

Ahmet Esat Tomruk,
İstanbul (1887-1966).
Türk Casusu,
İngiliz Kemal,
İngiliz Kemal olarak bilinen ünlü Türk casusu.

1887 yılında İstanbul’da dünyaya gelir. Babası öldükten sonra dayısı tarafından büyütülür. Sultani lisesine devam ederken 1904 yılında Abdülhamit’in hafiyeleri tarafından polise casus olarak ihbar edilir ve polis tarafından tutuklanır. Hapisten kurtulan Ahmet Esat, bir İngiliz gemisi ile kaçar ve İngiltereye yerleşir.

Fransızca ve İngilizce bilen Ahmet Esat İtalyanca ve Rumcada bilmektedir. Ayrıca boksördür. Tabi yakışıklı olan ajanımız bu kadar beceri yanısıra dans ve adab konusunda da görgülüdür. Koçaki adlı bir Rumdan yankesicilik öğrenmiş olup komple bir adamdır.

Birinci dünya savaşı esnasında ülkesine döner. Kemal Begof’un boks salonunda çalışır. Bu esnada Kara Kemal ile tanışarak Teşkilat-ı Mahsusa ile çalışmaya başlar. Boks hayatı devam etmektedir. 1917 yılında, Irak’ta esir olan bir İngiliz generali ile beraber hapsiste sanki bir İngiliz subayıymış gibi kalır ve değerli istihbaratlar alır. Biga yarımadasındaki Kuvayı Milliyecilere katılan Ahmet Esat’a İngiliz Kemal adını takmışlar ve artık İngiliz Kemal olarak anılır.

Mütareke sonrası İzmir’de, Atina’da Trakya’da görev alır. Cumhuriyet kurulunca, 1924 yılında istihbarat teşkilatından ayrılır. İstiklal madalyası ile ödüllendirilir. Soyadı kanunu ile Tomruk soyadını alır. Mevhibe hanım ile evlenir ve bir kızı olur. 14 Şubat 1966 yılında hayata veda eder.

Kumanda etme hakkı, yaptırma, yasak etme, emretme, itaat ettirme hakkı veya gücü, sulta …

Otorite, (Fr. autorité).
Otorite (Farsça).
Yetke,
Sulta,
Velayet.

Kumanda etme hakkı.
İtaat ettirme hakkı veya gücü,
İtaat ettirme iktidarı.
İdari veya siyasi iktidar.
Siyasi veya idari güç.
Yaptırma, yasak etme, emretme,

Çalışmalarıyla kendini kabul ettirmiş, başarılı kimse.
Muhakemeleri veya doktrini umumiyetle doğru olarak kabul edilen ve bir sahada derinleşmiş olan şahıs veya eser.