Efsanevi Kızılderili Şeflerinden biri …

Geronimo,
Yerel dildeki adı, Goyathlay,
Gokhlayeh (Esneyen adam).
D. 16 Haziran 1829 Gila River New Mexico
Ö. 17 Şubat 1909 Oklahoma
Geronimo veya diğer adıyla Goyathlay 1829 yılında doğmuş. 1909 yılında bir savaş mahkumu olarak da öldü. Amerika’da Beyaz Adam’a karşı mücadele eden son Kızılderili savaş önderi olarak tanınır. Meksika ve A.B.D. güçlerine karşı az sayıda adamı ile verdiği uzun süreli mücadelesi sayesinde adını bütün dünyaya duyurmuştur.

 

Geronimo, 1909 yılının Şubat ayında, attan düşerek yaralanan savaşçı, 17 Şubat 1909 tarihinde, tutuklu bulunduğu Fort Sill hapishanesinde, zatürre nedeniyle hayatını kaybetti. Aynı kalede bulunan Apaçi Esir Mezarlığına gömüldü

Ölümünden sonra Geronimo’nun hayatını anlatan bir çok sinema filmi çekildi. ABD’de yeni kurulan üç kasabaya adı verildi.

Anlatılanlara göre Geronimo, beyaz olan herkese karşı nefret duymuş ve elinden geldiği kadar beyaz öldürmeye çalışmıştı. Onun bu intikam ateşi Apaçiler arasında bir üne sahip olmasını sağlamıştı. Arizona ve New Mexico’da yaşayan beyaz yerleşimcilere suratındaki agresif ifadesi ve vücudundaki Apaçi kanından dolayı hep korku saçacaktı.

Efsanevi Kızılderili Şefleri;

  • Lakota lideri olan Gall, Gall
  • Makhpiya-Luta ( Kızıl Bulut )
  • Hin-Mah-Too-Yah-Lat-Kekt (Oregon’da doğan Genç Joseph, Şef Joseph)
  • Tashunca-Uitco (Çılgın At – Amerikan Atı)
  • Geronimo
  • John Ross 1828 yılından 1866 yılındaki ölümüne kadar sekiz Cherokee kabilesinden birinin şefliğini yapmıştır.
  • Pontiac
  • Sequoyah, George Guess, Sogwali
  • Tecumseh (Shawnee şefi Tecumseh 1813 yılında savaşta öldürüldü.)
  • Tatanka Lyotaka, Oturan Boğa; Dakota Siyularının baş şefi olan Oturan Boğa, korkusuz, kararlı ve Siyah Tepelerdeki beyaz madencileri bile affetmeyen acımasız biridir. Sitting Bull (Oturan Boğa) ve oğlu Crow Foot (Karga Ayak) polisler tarafından kurşunlanarak öldürüldüler. Kuzey Dakota’daki Fort Yates mezarlığında yatıyor.

Kuzey Amerika’ da yaşayan Kızılderili bir halk …

Çerokiler,
Kızılderili,

Kuzey Amerika yerlilerine verilen genel isimdir. Amerika’nın yerli halkına ortak olarak verilmiş olan Kırmızı Hintliler (Red Indians) adı yanlıştır ; bu ad onlara İspanyollar tarafından verilmiştir . Zira İspanyollar Amerika’ ya geldikleri zaman Hindistan’a ulaştıklarını zannetmişlerdi. Kırmızı Hintli (Red İndian) terimi de doğru değildir. Avrupalılar Yeni Dünyaya çıktıkları zaman vücutları kırmızı boyalı insanlarla karşılaşmışlardı. Bu, bazı törenlerde onların adetiydi. Amerika yerlilerinin derileri sarımtırak beyaz ve esmerdir, fakat hiçbir zaman kırmızı değildir. Karışıklığı önlemek için antropolojistler kendi kendini yeter derecede açıklayan Amerika Hintlileri (Amerindiens) terimini meydana getirmişlerdir. Bu terim Eskimolar hariç bütün Amerika yerlilerini içine almaktadır.

Amerika yerlilerinin boyları çok kısa olmamakla beraber değişmektedir; fakat vücut daima tıknaz ve topludur. Boyun kitlevi, göğüs geniş ve derindir ; omuzlar kalçalar kadar geniştir ve gövde biçimsiz şekilde uzun olup bel bölgesinde hatta kadınlarda bile bir daralma göstermez. Deri koyu esmerimsi sarıdan açık sarıya, hemen hemen beyaza kadar değişir. Yukarıda da belirttigimiz gibi asla kırmızı değildir. Yeni doğmuşlarda mongol lekesi son derece fazladır. Sarı ırklarda olduğu gibi saçlar siyahtır ve kalındır, kesiti yuvarlaktır. Sakal seyrektir, yanaklar üzerinde hemen hemen hiç yoktur. Beden kılları azdır.

Kabileler;

Apaçiler, Apache,
Alaskan Athabaskans
Arapaholar,
Blackfoot ,
Anişinaabe veya Çippeva, (Kuzey Amerika’daki topraklarındaki Metis’ lerin dahil olduğu en büyük kızılderili topluluğudur.)
Cahuillalar, Cherokeeler, Chumashlar, Cowcreekler, Crow, Comanche, Chippewa,
Cherokee -Çerokiler (En büyük), Cheyenne (Cheyanne), Creek
Dakotalar, Delaware,
Hohokamlar,
Iroquois
Kiowa, Krik,
Lakota kabilesi (Diğer ismi, Teton), Lumbee,
Mohikanlar,
Navajo (Navaho),
Ojibva, Ocheeseler, Ohloneler, Osage
Pimalar, Pomolar, Potawatomi, Puget Sound Salish, Paiute,
Seminoleler, Siouxlar, Siyu, Soolar, Spokaneler, Shoshone,
Tlingit , Tohono O’ Odham,
Vakaşlar,
Yaqui,
Yutalar (Utah),