“Gücü” de denilen ve bez tezgahında ipliği ayarlayan tarak …

Nire,
Gücü,
Kücü,
Bez tezgahında ipliği ayarlayan tarak.
Bez tezgahında ipliği ayarlayan tezgah tarağı.
Bez tezgahında arış ipliklerini açıp kapayan tarak.
Dokuma tezgahlarında arış ipliklerini açıp kapayan tarak.

Heybe dokumakta kullanılan, üzerine teller çakılmış tahta, basit dokuma aygıtı.
İnce sicim kalınlığında, sağlam, bükülmüş pamuk ipliği.
Halı dokuma aygıtında ipleri geren ve gevşeten, silindir biçiminde, uzun ağaç.
Bez dokuma aygıtında tarağın arkasında bulunarak iplik katlarının açılıp kapanmasını düzenleyen, özel biçimde bükülmüş ipler.
Dokuma aygıtında uzunluğuna giden iplerin iki ucunu birleştiren yuvarlak, tahta çubuklar.
Dokuma tezgahlarında dik inen ipliklerin arasını açıp kapamaya yarayan demirden yapılma uzun dişli tarak
Dokuma tezgahlarında örgü iplerini birbirinden ayıran yuvarlak ağaç.
Dokuma tezgahlarında çözgü ipliklerinin bir kısmını aşağıda tutmaya yarayan tellerden her biri.
Kimi dokuma tezgahlarında diren adı verilen ipliklerin arasından geçirildiği iki yan deynek ile bunları birbirlerine bağlayan ara ipliklerden oluşan düzen.
Bazı dokuma tezgahlarında ağaç kücü yerine kullanılan keten lifinden yapılma sicim.

El tezgahında bez dokuyan kimse…

Çulha,
(Çulfa),
Çulfalık, Çurfalık, Çuvallık.
Farsça: culah,
El tezgahında bez dokuyan kimse, dokumacı.
El tezgahında bez dokuyan kimse.
Samsun, Vezirköprü yöresinde halk dilinde çulfa denir. Dokuma tezgahına ise çulfalık denir.
Çul ve çuval dokuma tezgahı.
Dokuma aygıtı.
Dokumacı.

Çulfa kelimesinin diğer anlamları:
Çiftçi olmayan (kimse).
Çulha kuşu.
Baştan karagiller familyasından, 10 – 11 santimetre boyunda, yuvasını pamuktan, kese biçiminde ve yalnız kendi girebileceği bir delik bırakacak şekilde yapan, sırtı kahverengi, karnı açık renk bir iskete kuşu türü (Remiz pendulinus).

El tezgahında bez dokuyan kimse.
Ceşir,
Çulha kuşu.
Bir iskete türü (Parus pendulinus)çulha teriminin Türkçe Türkçe sözlükte anlamı
El tezgahında bez dokuyan kimse.
Cevşir.
Çulha kuşu.
Bir iskete türü (Parus pendulinus)

Dokumacılık:
Çulhalık, yakın zamanlara kadar İstanbul’ un küçük el sanayinin başında gelir. Kenar mahallelerin birer katlı ahşap evceğizlerinin hemen hepsinde birer tezgah bulunurdu.
Çulha tezgahı.
Do­ku­ma tezgahı.

Kilime benzer, el tezgahlarında dokunan renkli ve motifli uzun yolluk…

Zili,
(Sili),
Halı, Kilim, Cicim, Sumak, Renkli uzun yolluk.
Kilime benzer, renkli ve motifli uzun yolluk.
Kilime benzer, el tezgahlarında dokunan renkli ve motifli uzun yolluk.
Dokunması güç, motifleri bol kilimi andıran tek parçalı bir dokuma.
Yörük köylerinde zili dokuma, her desen ipliğinin kendi desen alanında enine üç üstten, bir alttan atlayarak geçirilmesi ile yapılır. Sıra tamamlanınca bir veya birkaç atkı atılarak sıra sıkıştırılır. Verev desenlerde üç üstten, bir alttan yapılan işlemler her sırada çözgü ipliği kaydırılarak devam ettirilmektedir. Zili dokumalarının motifleri fare dişi, kespik, nik, kertik, çubuk, böbrek gibi ilginç isimlerle anılır. Genellikle enleri 1 m olan zililerin boyları yaklaşık 4 ya da 4,5 m olur. Zili dokumalar da yaygı, seccade, çadır eşyası ve minder örtüsü olarak kullanılır. Düz, çapraz, çerçeveli, damalı zili gibi çeşitleri vardır.

Cicim, sumak ve zili kilim benzeri yaygı türleridir. Fakat dokuma teknikleri kilim dokuma tekniğinden farklıdır. Cicim, sumak ve zilinin kilimden farkı terslerinin ve yüzlerin birbiriyle aynı olmamasıdır. Halı, cicim, zili ve sumak türü dokumalar kirkitli dokumalardır. El dokumalarının bir kısmında atkı ipliğini sıkıştırmak amacıyla kullanılan araca “kirkit”, bu aracın kullanıldığı el dokumalarına da kirkitli dokumalar denilmektedir. Bazı yörelerimizde kilim dokumalarında da kirkit kullanılmaktadır.

Yer ölçmeye yarar düğümlü ip …

Gez,
Yer ölçmeye yarar düğümlü ip.
Yapı işlerinde kullanılan çekül’e de gez denir.

Gez sözcüğünün diğer anlamları;
Arşın, endaze,
Kirman ya da tengerek adı verilen yün bükme aracının çubuk kısmı.
Ayakkabıların köselesinde açılan dikiş yeri.
Dokumada kullanılan bir çeşit motif.
Bir yaşında keçi, oğlak.
Çukur.

Dokunmakta olan bez, kilim vb. şeyleri gergin tutmaya yarayan, ve dokunan tarafa takılan iki ucu sivri ağaç.
Tahta evlerde kapı pervazlarını birbirine geçirmek için uçlarına açılan oluk. kun, kirişe geçen ucundaki kertik.
Tüfek, tabanca vb. ateşli silahlarda namlunun gerisinde bulunan ve nişan alırken arpacıkla birlikte göz ile hedef arasında aynı doğru üzerine getirilen kertik.

Ateşli silahlarda namlunun gerisinde bulunan ve doğru nişan almaya yarayan kertik.
Defa, kere, kez.
Kerpiç yapılarda iki kerpiç arasındaki aralık.
Bel, geçit.
Sıra dağların uzayıp giden sırtları.