Güneydoğu Asya ve Akdeniz Bölgelerinde yetiştirilen, sarı, kırmızı ve turuncu renklere sahip çiçekleri bulunan yağı kozmetik ve ilaç sanayinde kullanılan bir bitki …

Aspir,
Safflower,
Aspir Yağı (Safflower Oil),
Aspir bitkisi, Papatyagiller familyasındandır. Sarı, kırmızı ve turuncu renklere sahip çiçekleri bulunur. Eskiden çiçekleri, Mısır’ da giysi boyası olarak kullanılmıştır. Dikenli ve dikensiz çeşitleri bulunan aspir bitkisinin boyu 50-120 santimetreye kadar ulaşabilir. Aspir bitkisinin yaprakları ve çiçekleri çay yapımında tohumu ise yağ yapımında kullanılır.

Güneydoğu Asya anavatanıdır. Ülkemizde Akdeniz Bölgesinde yetişen bitki özellikle Eskişehir, Tekirdağ, Konya, Isparta ve Burdur şehirlerinde çok daha yaygındır.

Aspir yağı, aspir bitkisinden elde edilen bir yağdır. Tohumlarından elde edilen aspir yağı, gıda ve ilaç sanayisinde ayrıca boya ve kozmetik sanayisinde kullanılır. Aspir bitkisinden elde edilen yağ, pek çok sağlık problemine iyi gelmektedir. İçeriğinde oldukça yoğun ve farklı vitaminler bulunur. Bu vitaminler sayesinde kilo verme süreçlerini desteklediği gibi, saç ve cilt bakımında da yoğun olarak kullanılır.

Günümüzde bazı insanlar, pirinç yemeklerini renklendirmek ve tatlandırmak için sıklıkla kullanılan sarı bir baharat olan safranın yerine aspir yaprakları kullanıyor. Aspir tohumları da aspir yağı üretmek için kullanılır.

Yemeklik yağı aşırı ısıttığınızda, faydalı bileşikleri yok eder ve zararlı serbest radikaller oluşturur. Bu serbest radikaller vücudunuzdaki moleküllere zarar verebilir. Bu nedenle, yüksek sıcaklıklarda yemek pişirirken ısıyı çekme kapasitesi yüksek olan yağları kullanmak önemlidir. Omega 3 ve omega 6 yağ içeriğinden zengin olan aspir yağı yüksek oranda antioksidan bileşen içerir. Bu bileşenlere ek olarak C, E ve B kompleks vitaminleri ile demir, fosfor, kalsiyum gibi mineraller içerir. Ayrıca aspir yağı içeriğinde yer alan linoleik yağ asidi nedeniyle zayıflatıcı etkiye sahiptir.

Yağlı tohumları için yetiştirilen, parlak sarı çiçekli bir bitki ..

Aspir,
Aspur,
(carthamus).
Haspir,
Arapça, Asfer,
Asfer sarı anlamındadır.
Zaferan-ı kazip (yalancısafran) denir.

aspir-2
Yağlı tohumları için yetiştirilen, parlak sarı çiçekli bir bitki.
Aspir yağında, çok değişik yağ asitleri bir arada bulunur. Bu yağ, aynı zamanda romatizma ağrılarına karşı ağrıyan yerlere sürülerek de kullanılır. Tohumlarında % 30-50 arasında yağ bulunur.

Kuraklığa dayanıklı olmasından dolayı kıraç ve verimsiz arazilerde de yetişir. Aspir, boyu 70-130 cm arasındadır. Dikenli ve dikensiz çeşitleri vardır. Sarı, beyaz, turuncu, kırmızı, krem gibi değişik renklerde çiçeklere sahip tek yıllık bitkidir.

Eskiden boya bitkisi olarak yetiştirilirdi. Eski Mısırda sarı ve kırmızı renkte bir boya elde etmek için yetiştirilirmiş. Aspir bitkisinin çiçeklerinden suda erimeyen kırmızı renkli “Carthamin” ve suda eriyebilen sarı renkli “Carthamidin” adlı 2 tip boya maddesi elde edilir. İpek kumaş boyanmasında kullanılır. Ayrıca yemeklerde, Güneydoğu Anadolu Bölgesinde (Diyarbakır) pilavın sarı renkte olmasını sağlamak için aspir çiçekleri kullanılır.

Etiyopya ve Sudan’da kavrulmuş aspir tohumları nohut, buğday ve arpa ile karıştırılarak çerez olarak yenilmektedir. Afganistan ve Hindistan’da, aspir yapraklarından yapılan çay, kadınların düşük yapmasını önleyici olarak kullanılmıştır.

Aspir çeşitleri;
Yenice,
Dinçer,
Balcı,
Remzibey.