Uzun süreli uçuşlarda vücudun saat farkına uyum sağlayamaması nedeniyle rahatsızlanması…

Jetlag,
Jet-lag.
Lag’ in İngilizce’ de anlamı geri kalma, gecikmedir.

Uçuştan sonra insanda yorgunluk duyulmakta, özellikle okuma, araba kullanma ve iş görüşmeleri gibi konularda motivasyon ve konsantrasyon eksikliği görülmektedir.

Bütün hayvanların vücutlarının, uyuma, vücut ısısı, üreme zamanı gibi periyodik fonksiyonlarını kontrol eden biyolojik bir iç saatleri vardır. Bu iç saatlerin çoğu, kendi fonksiyonları için kendi zaman dilimlerinde çalışır, ancak ışık ve sıcaklık gibi dış etkenlerden de etkilenir.

NASA’ya göre insan vücudunun biyolojik saatinin her bir zaman bölgesine, yani bir saatlik bir zaman değişimine alışması bir gün almaktadır. Bu durumda İstanbul’dan New York’a gidince vücut kendini ancak 7 gün sonra adapte edebilmektedir.

Jet-lag olayı uçma mesafesine değil, kaç zaman bölgesinden geçtiğinize bağlıdır. Aynı mesafe, aynı zaman bölgesinde kuzey-güney mesafesinde gidilince jet-lag olayı görülmemektedir.

Jet-lag olayının doğuya doğru mu, yoksa batıya doğru mu seyahatte daha çok görüldüğü tartışma konusudur. Şüphesiz bu insanların çoğunluğunun yapısına ve yaşam düzeyine bağlıdır. Yapılan anketler sonucunda, çoğunluğun batıdan doğuya doğru yapılan uçuşlarda daha çok rahatsız olduğu, insanın vücut saatini hızlandırmada, yavaşlatmaya göre daha fazla zorlandığı görülmektedir.

Küçük çocukların pek etkilenmediği jet-lag olayından en çok etkilenenler ise günlük yaşantısı düzenli ve rutin işler yaparak yaşayanlardır. Uçaktaki havanın kuru olması, seyahat süresince hareketin kısıtlı olması, içki içilmesi, yeterli sıvı içecek alınamaması, farklı iklimde farklı yemekler, insanlarda jet-lag’a karşı direnç kırıcı diğer etkenlerdir.

Rumeli’ye özgü, un ve tereyağı ile yapılan bir tatlı…

Kadıboğan,
Revaniye,
Bir Rumeli tatlısı.
Rumeli’ye özgü, un ve tereyağı ile yapılan bir tatlı.

Malzemeler;
250 gram Tereyağı veya margarin
2-3 su bardağı un,
Kabartma tozu, 1 paket.
500 gr toz şeker, (1 1/2 su bardağı).
2 su bardağı su,
1 dilim limon
Kaymak
Toz Antep fıstığı

Kadıboğan (Revaniye) yapılışı;
Tereyağı ve unu geniş bir kaba alınarak hamur yoğrulur. Un kurabiyesi gibi hazırlanır. Hamur kıvamına gelince ceviz büyüklüğünde parçalara ayrılarak ortasına bir çukur açılır. Yağlı kağıt serili tepsiye dizilir. Fırın 180°C ‘ye önceden ısıtılır. Tepsideki hamurlar fırında kızarıncaya kadar 20 dakika pişirilir. Bir tencerede su ve toz şekeri karıştırarak hızlı kaynatın. Kaynayan şerbete bir limon dilimini ilave ederek ocaktan alınız. Ilıtılmış kurabiyelerin üzerine şerbeti döküp iyice çekmesini sağlayın. Kaymak ve toz fıstıkla süslenerek servis edilir. Afiyet olsun.