Rubaileri ile ünlü İranlı alim, şair ve filozof, matematikçi ve astronom …


Ömer Hayyam,

Farsça, عمر الخيّام


Gıyaseddin Eb’ul Feth Ömer İbni İbrahim’el Hayyam,

D.18 Mayıs 1048 – Ö. 04 Aralık 1131 İran Nişabur.

İranlı alim, şair, filozof, matematikçi ve astronom.



18 Mayıs 1048 tarihinde İran’ın Nişabur kentinde doğdu. Semerkand, Buhara, İsfahan’a yolculuklar yapmıştır. 4 Aralık 1131’de doğduğu yer olan Nişabur’da dünyaya veda eder. 


Eb’ul Feth Ömer İbni İbrahim, Eb’ul baba anlamında , Feth fetheden anlamında, Ömer hayat anlamına gelmektedir. İbni kimin oğlu olduğunu belirtir. İbrahim ise babasının adıdır. Hayyam, babasının zanaati olan çadır yapan anlamındadır. Gıyaseddin ismi ise inancın omzu anlamındadır.


İran ve doğu edebiyatında rubai türünün kurucusudur. Yaşadığı dönemin ünlü veziri Nizamül-Mülk ve Hasan Sabbah ile aynı medresede eğitim görmüş.


Ömer Hayyam, fizik, matematik, astronomi ve şiir alanlarında eserler yazdı. İbni Sina’nın Temcid (Yücelme) adlı eserinin yorum ve tercümesi, Cebir ve Geometri Üzerine, Fiziksel Bilimler Alanında Bir Özet, Varlıkla İlgili Bilgi Özeti, Oluş ve Görüşler, Bilgelikler Ölçüsü, Akıllar Bahçesi adlı eserler vardır. En büyük eseri Cebir Risalesi. Matematik bilgisi ve yeteneği zamanın çok ötesinde olan Ömer Hayyam denklemlerle ilgili başarılı çalışmalar yaptı. 


1079 yılında halk arasında Ömer Hayyam Takvimi denen bugün ise Celali Takvimi olarak bilinen takvimi hazırlamış. Güneş yılına göre düzenlenen bu takvim 5000 yılda bir gün hata vermektedir.  


Rubaileri Türk halkına sevdiren çeviri Sabahattin Eyüboğlu tarafından yapılmıştır.


Hayyam’ın günümüze ulaşan 18 eseri şunlardır.

  1. Ziyc-i Melikşahi. (Astronomi ve takvime dair, Melikşah’a ithaf edilmiştir)
  2. Kitabün fi’l Burhan ül Sıhhat-ı Turuk ül Hind. (Geometriye dair)
  3. Eş’arı bil Arabiyye (Arabça rûbaileri)
  4. Risaletün fi Berahin İl Cebr ve Mukabele. (Cebir ve denklemlere dair)
  5. Müşkilat’ül Hisab. (Aritmetiğe dair)
  6. İlm-i Külliyat (Genel prensiplere dair)
  7. Nevruzname (Takvim ve yılbaşı tespitine dair)
  8. Risaletün fil İhtiyal li Marifet. (Altın ve gümüşten yapılmış bir cisimde altın ve gümüş miktarının bilinmesine dair. Almanya Gotha kütüphanesinde bir nüshası mevcuttur.)
  9. Mizan’ül Hikem (Pırlantalı eşyaların taşlarını çıkarmadan kıymetini bulmanın yöntemine dair)
  10. Risaletün fi Şerhi ma Eşkele min Musaderat(Öklid’in bir probleminin çözülmesi metoduna dair, Hollanda Leiden kütüphanesinde bir nüshası vardır. F. Woepcke fransızcaya çevirmiştir.)
  11. Risaletün fi Vücud (Felsefede ontoloji bahsine dair. Britanya kütüphanesinde bir nüshası mevcuttur.)
  12. Fil Mutayat (İlim prensipleri)
  13. Muhtasarun fi’t Tabiiyat (Fizik İlmine dair)
  14. Risaletün fi’l Kevn vet Teklif (Felsefeye dair)
  15. Levazim’ül Emkine (Meskûn yerlerin iklimi ve hava değişikliklerine dair)
  16. Fil Cevab Selaseti Mesâil ve fi Keşfil Hicab (Üç meseleye cevap ve alemde zıtlığın zorunlu olduğuna dair)
  17. Abdurrahman’el Neseviye Cevab (Hak Teâlâ’nın alemleri yaratmasının ve insanları ibadetle yükümlü kılmasının hikmetine dair)
  18. Nizamülmülk (Arkadaşı olan vezirin biyografisi)

Nizamülmülk

Paraguay’ın para birimi …


Guarani,
Paraguay’ın para birimi.
Para Birimi: Paraguaylı Guaraní

İspanyolca, ɡwaɾaˈni,
(PYG) Paraguay ulusal para birimidir.
1 Guaraní =100 céntimo,
Enflasyon nedeniyle cétimo artık kullanılmıyor.

5 Ekim 1943 yılında Guarani, yasa ile kabul edildi. 1960 ile 1985 yılları arasında, guaraní, 126 PYG =1 ABD Doları olarak sabitlendi.

PARAGUAY
Arjantin, Bolivya, Brezilya ile komşu olan Paraguay Güney Amerika kıtasındadır. Ülkede İspanyolca ve Guarani dilleri konuşulmakta olup halk katoliktir. And sıradağları, Santa Catarina ve Parana dağları en önemli yükseltileridir. Paraguay ırmağı en önemli akarsuyudur.

Başkan: Mario Abdo Benítez
Başkent : Asuncion

Önemli Şehirler :
Asuncion, Concepcion, Puerto Casado, Paraguari.

Yüzölçümü : 406.752 km²
Nüfus: 6.811 milyon (2017)

Dünyanın üçüncü en yüksek dağı, Kançencunga’nun bulunduğu ve 1975 yılında Hindistan’a bağlanmış bir eyaleti …


Sikkim,
Hindistan’ın bir eyaletidir.
Başkenti Gangtok.
Nepal’in doğusunda, Bhutan’ın batısında ve Çin’in güneyinde Himalaya Dağları’nda bulunuyor. 16 Mayıs 1975 tarihinde Hindistan’a bağlanmış, olan, 607,000 (2011) nüfuslu bir eyalettir.

Kançencunga Dağı Sikkim ile Nepal arasındaki sınırda olup dünyanın üçüncü en yüksek dağıdır.

Sikkim eyaleti, Hindistan’daki kakule üretimindeki en büyük paya sahiptir. Guatemala’dan sonra dünyanın en büyük baharat üreticisi bu eyalettir. Bu eyalette, plastik su şişeleri ve strafor ürünleri yasaklanmıştır. Hindistan’ın en çevre bilincine sahip eyaletlerinden biridir.

Hindistan,
Hindistan Cumhuriyeti,
Hintçe: भारत गणराज्य Bhārat Gaṇarājya,
İngilizce: Republic of India,
Ulusal marşı, Jana Gana Mana.

Hindistan, Güney Asya’da bulunan bir ülkedir. Dünyanın en büyük yedinci coğrafi alanı ve en büyük ikinci nüfusuna sahip olan ülkedir. Hindistan Endonezya’dan sonra sayıca en kalabalık Müslüman nüfusa sahiptir. Hindistan dünyanın en büyük dördüncü ekonomisine sahiptir.

Ülkenin güneyinde Hint Okyanusu vardır. Batısında Umman denizi ve Pakistan, kuzey doğusunda Çin, Nepal ve Bhutan ve doğusunda Bangladeş ile Myanmar komşularıdır. Sri Lanka, Maldivler ve Endonezya’ya çok yakındır.

Dünyanın en önemli dinlerinden olan Hinduizm, Budizm, Jainizm ve Sihizmin doğum yeri Hindistan’dır.

Hindistan, 28 tane eyalet ve birlik bölgesinden oluşur.
Eyaletler:
Andhra Pradeş, Arunaçal Pradeş, Assam
Bihar,
Chhattisgarh, Carkhand, Cemmu.
Goa, Gucerat
Haryana, Himaçhal Pradeş,
Karnataka, Kerala, Keşmir
Madhya Pradeş, Maharaştra, Manipur, Meghalaya, Mizoram
Nagaland,
Orissa,
Pencap,
Racastan
Sikkim,
Tamil Nadu, Tripura
Uttar Pradeş, Uttarakhand
Batı Bengal.

Birlik bölgeleri:
Andaman,
Çandigarh
Dadra, Daman, Diu, Delhi Bölgesi
Lakşadvip,
Nagar Haveli, Nikobar Adaları,
Puduçeri.

1 2 3 4 5 260