Eski Türkçe Cuma gününün adı …

Altınç,
Cuma,
Arapça cuma, الجمعة

Rusça, пятница
Çince, 星期五
Gürcüce, პარასკევი
Frn. vendredi
İng. Friday
Alm, Freitag
Lehçe, piątek
Altıncı gün, Cuma gününün Türkçe adı.

Cuma, Perşembe (Pençşenbe) ile Cumartesi (Cumaertesi) arasında kalan gündür.
Haftanın beşinci günüdür. Kuranı Kerim’de toplanma anlamına gelen cum’a kelimesinden gelir. Arapça olan bu kelime Türkçeye de gelmiştir. Bu günün Türkçe adı, Altıncı Gün, Eski Türkçe adı Altınç’tır. Perşembeden sonra gelen gün. Perşembe ile cumartesi arasındaki gün

Müslümanların kudsi tatil günü olup, o güne mahsus toplanarak namazla mükelleftirler.

Arnavutluk para birimi …

Lek,
Arnavut Leki
Albanian Lek.
ALL, L

Arnavutça, Leku Shqiptar,
Arnavutça’da Shqiptar, Arnavut demektir.
Arnavut Leki çoğulu Lekë şeklinde yazılır.
Arnavutluk’un resmi para birimi Lek olup alt birimi Qindarka’dır. 1 Lek 100 Qindarka’ya bölünmüştür.
Arnavutluk Leki 1926 yılından bu yana kullanılan bir para birimidir.
Arnavut Leki, 01.01.2019 tarihi itibariyle 0,051 Türk Lirası’ı, diğer bir ifadeyle 1 Türk Lirası 20 Arnavut Leki değerindedir.


Arnavutluk,
Arnavutça: Shqipëria
Arnavutluk Cumhuriyeti.
Arnavutça: Republika e Shqipërisë.
Başkenti Tiran’dır.

Arnavutluk, Balkan Yarımadası’nda, Güneydoğu Avrupa’da bir ülkedir.
Adriyatik ve İyonya denizi ile çevrilidir.
Arnavutluk Alplerinin bulunduğu ülke, kuzeyde Karadağ, kuzeydoğusunda Kosova, doğusunda Makedonya ve güneyinde Yunanistan ile komşudur. İyon Denizi ile Adriyatik Denizi arasındaki Otranto Boğazı, İtalya’ya sadece 72 km uzaklıktadır.

Ülkede birçok kale ve arkeolojik alanlar vardır. Tiran, komünizm sonrası antik çağlara yayılan sergiler ile ünlüdür. Ayrıca Ethem Bey Camisini fresklerle süsleyen Ulusal Tarih Müzesi de Skanderbeg Meydanında bulunuyor.

Arnavutluk, Birleşmiş Milletler, NATO, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı, Avrupa Konseyi, Dünya Ticaret Örgütü, İslam Konferansı Örgütü, Karadeniz Ekonomik İşbirliği, Orta Avrupa Serbest Ticaret Anlaşması, Frankofon ve kurucu üye olarak Akdeniz İçin Birlik kuruluşlarına üyedir. Arnavutluk, ayrıca Avrupa Birliği’nin resmi adayıdır. Arnavutluk evrensel bir sağlık sistemi ile ücretsiz ilk ve orta öğretim sunmaktadır.

Enerji ve ulaşım altyapılarının gelişimi için gerekli yatırımlar yabancı yatırımcılar tarafından yapılmaktadır. Arnavutluk orta gelir ekonomisine sahip olup hizmet sektörü hakimdir. Sanayi ve tarım sektörü de etkindir.

Bağımsız Kıbrıs Cumhuriyeti’nin ilk cumhurbaşkanı …

Makarios,
Makaryos,

Doğum Tarihi ve yeri, 13 Ağustos 1913 Panagia, Baf, Kıbrıs
Ölüm Tarihi ve yeri, 03 Ağustos 1977 Lefkoşa, Kıbrıs
III. Makarios,
Başpiskopos,

Kıbrıs Ortodoks Kilisesi başpiskoposu,
Mihail Hristodulu Muskos,
Yunanca, Μιχαήλ Χριστοδούλου Μούσκος,
1. Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı (1960 – 1974)
Bağımsız Kıbrıs Cumhuriyeti’nin ilk cumhurbaşkanı.
II. Dünya Savaşı’ndan sonra Kıbrıs’ın Yunanistan ile birleşmesi amacıyla başlatılan Enosis hareketinin önderleri arasında yer almıştır.

Makaryos yoksul bir çiftçinin oğlu olarak Atina Üniversitesinde, daha sonra da Boston Üniversitesi İlahiyat Okulunda öğrenim gördü. 1946 yılında papazlığa atandı. 1948 yılında Kition (Larnaka) piskoposu oldu. 1949 yılında Atina’ya ziyaret ederek Yunanistan Kralı ve Başbakanı ile görüştü. 1950 yılında yapılan halk oylaması (plebisit) sonucunda Rum Toplumu, Makarios’u Başpiskoposluğa seçti. 1953 yılında, İngilizlere karşı bayrak açtı. Kıbrıs’a kendi kaderini belirleme hakkı verilmesi için faaliyetlerde bulundu.

Makariyos 13 Aralık 1959 yılında bağımsız Kıbrıs Cumhuriyeti’nin cumhurbaşkanlığına seçildi. Yardımcılığına ise Türk toplumundan Fazıl Küçük getirildi. 1963 yılında Türklere yönelik saldırılar, iki toplum arasındaki çatışmalar artı.

1968 yılının Şubat ayında ikinci kez yeniden cumhurbaşkanı seçildi. Anlaşmazlıklara son vermek için başlayan toplumlar arası görüşmeler çıkmaza girdi.

1973 yılında tek aday olarak girdiği seçimlerde üçüncü kez cumhurbaşkanlığına seçildi.

1974 yılındaki Nikos Sampson’un yaptığı askeri darbeden birkaç gün sonra, Birleşmiş Milletler genel kurulunda yaptığı konuşmada, Kıbrıs’taki darbeyi Yunan cuntasının yaptığını, garantör ülkeler olan Türkiye ve İngiltere’nin adaya müdahale etmesi gerektiğini söyledi. Türkiye Kıbrıs’a askeri bir müdahalede bulunarak adanın kuzeyinde ayrı bir Türk devletinin kurulmasını sağladı. Yunanistan’daki askeri cuntanın düşmesinden sonra 1974 yılının sonunda Kıbrıs’a döndü.

Makarios 1977 yılında bir kalp krizi sonucu Lefkoşa’da öldü.

Cep telefonu yoluyla iletişimden kopmaktan aşırı korkmak ..

Nomofobi,
Cep telefonundan mahrum olma korkusu.

Cambridge Sözlüğü’ne göre 2018 yılının sözcüğü: Nomofobi (Nomophobia).

Modern çağın sendromu olan bu rahatsızlık, akıllı telefonların yanı sıra sosyal medya mecralarının popülerliği ile artmaya başladı. Telefon olmadan iletişim kuramayan kişiler psikolojik bunalıma giriyor. İngilizce’de, no mobile phobia sözcüklerinin bir araya gelişiyle tanımlanan korkudur.
Nomofobi, cep telefonu yoluyla iletişimden kopmaktan aşırı korkmak. Bu durum panik atak, kalp hızının artması, titreme, nefes darlığı, baş dönmesi, terleme, göğüs ağrısı ve bulantı gibi fiziksel yan etkilerle görülür.

Teknoloji geliştikçe hayat şekli de güncelleniyor. Özellikle çocuk ve gençler için bu durum zorunlu olarak gerekli oluyor ve teknoloji bağımlılığı gibi olumsuzluk sonuçlar doğuruyor.

Hatta bir çok kaza, sakat kalma ve hatta ölümle biten yaşamlara kadar uzanıyor. Hepimizin bildiği ve gördüğü pek çok örnek verebiliriz. Cep telefonuna ulaşma ve ulaşılabilir durumda olma isteği özellikle akıllı telefonların baş tacı edilmesine neden oluyor. Böylece telefonsuz kalmaktan, telefonla iletişim kuramama nedeniyle kişiler psikolojik bunalıma giriyor.

Uzmanlara göre bu sendrom, başparmak nesli denilen gençlerde daha çok rastlanıyor.

Belirtiler:
-Telefondan uzakta olunan zamanlarda eksik, hissetmek ve boşluk duymak.
-Telefonu takıntılı biçimde sürekli olarak kontrol etmek.
-Telefonun şarjı bittiğinde çaresiz hissetmek.
-Telefonunu kaybetmek veya unutmak korkusu.
-Kapsama alanı dışına çıkmamak.

Nomofobiden kurtulmak için uygulanabilecek basit yöntemler şunlar olabilir;
Teknoloji detoksu yapın. Telefonu evde bırakın. Bazı saatlerde veya günlerde kullanmayın. Önce çok zor gelebilir. Ancak bunun bir konfor olduğunu keşfedeceksiniz. Böylece iletişimde insanların duygularını anlayabilirsiniz. Hisleri fark edebilirsiniz. Teknoloji size değil, siz ona hükmedin. Ara sıra hayatınızdan teknolojiyi çıkarın. Nomofobiye yakalanmamak için bu yöntemleri uygulayın. Esas olan çocuklara, gençlere bu şekilde yöntemler uygulamaları şiddetle önerilmelidir.

Bu fobinin giderilmesi için öncelikle kişinin bunu bir sorun olarak kabul etmesi gerekiyor.
Bağımlılık neye olursa olsun bağımlıktır. Telefonlar önemlidir ama asla gerçek ilişkilerin yerini tutmaz. Bu konuda ruh sağlığı uzmanlarından yardım alınabilir.

Kuzey Afrika’ da yaşamış eski bir Berberi Kabilesi…

İraten,
Berberi kabilesi.

Berberiler, Mısır, Libya, Tunus, Cezayir ve Fas’ ı içine alan Kuzey Afrika’nın bilinen en eski yerli halkıdır.
Göçebe ya da yarı-göçebe olarak kabileler halinde yaşarlar. Berberi kabileleri arasında yüzlerce farklı lehçe konuşulmaktadır.
İslamiyeti benimsemişlerdir. Berberi kabilelerinde toprak ve otlaklar üzerinde özel mülkiyet yoktur.
Tarlalar, kur’ a ile dağıtılır. Toprak üzerinde özel mülkiyetin yerleşmiş olduğu kabilelerde ise “fallahin” adı verilen topraksız köylüler, ürünün beşte biri karşılığında işçi olarak çalışırlar.

Enfiye gibi aksırtıcı nesnelere verilen ad …

Suut,
Atus,


Burnot,
Burnotu,
Burnut,
Nasıbay,
Ot,
Arapça, Atüs, askırtıcı şey.

Enfiye,
Enfiyye,
Arapça, لبث
Burunotu,
İng. Snuff Tobacco,

Enfiye, öğütülmüş veya öğütülmüş tütün yapraklarından yapılan dumansız bir tütündür. Burun boşluğuna solunur veya buruşturulur, hızlı bir nikotin ve kalıcı aromalı bir koku verir.
Burna çekilmek için hazırlanmış toz ilaç.
Enfiye gibi aksırtıcı nesnelere verilen ad.
Enfiye, Kurutulmuş tütünden yapılan ve burna çekilen keyif verici, aksırtıcı toz, burun otu.
Enfiye, toz haline getirilmiş tütünün burun deliklerine çekilerek tüketicide nefes yoluyla fizyolojik etki yapan bir tütün mamulüdür.

İnce toz halinde bulunan, burun deliklerine çekilerek kullanılan tütün mamulü, kullanan kişinin burun mukozasından kan dolaşımına geçer. Merkezi sinir sistemini etkiler. Kokain çekmeye benzer. Enfiye ve kokainin fizyolojik etkileri farklıdır.

Sarma tütün ve sigara taşımakta kullanılan tabaka gibi, enfiye de özel bir enfiye kutusunda taşınır. Bu kutu porselen, altın, gümüş gibi değerli madenlerden yapılanları vardır.

Son yıllarda Amerikalı ve Avrupalı gençler tarafından yeniden keşfedilen enfiye, dünya piyasalarında 250’den fazla çeşidi üretilmektedir.

Enfiye tüketimi başta Amerika, İngiltere ve Almanya olmak üzere yılda 25 milyon kilodur.

Eski Türk devletlerinde hükümdara ve hükümdar ailesi mensuplarına verilen unvan …

İlig,
Eski Türk devletlerinde hükümdara ve hükümdar ailesi mensuplarına verilen unvan.

Uygurlar, Karahanlılar ve Selçuklular’da hükümdar ve şehzadelere verilen ünvan
Hükümdar ve hükümdar ailesi mensuplarına verilen ad
Eski Türklerde bir san,
Hükümdarlara ve hükümdar ailesi mensuplarına verilen Türk ünvanı.

Hükümdarlara verilen diğer unvanlar;
Erkin,
Han,
İlteber,
İdikut, (kut sahibi).
İlig,
Prens.
Kağan,
Külerkin,
Şanyu, Şanyü,
Tanhu
Uluğerkin,
Yabgu.

Hükümdar en büyük devlet yöneticisidir.
M.Ö V. yüzyıl ortalarına kadar Tanhu ve Şanyu ünvanları kullanılırdı.

Kanada’nın başkenti …

Ottawa,
Ottava,
Kanada’nın başkenti.

Ülkenin dördüncü büyük kenti.
Québec eyaleti sınırında ve Ottawa nehri kıyısındadır.

31.12.1857 tarihinde zamanın Büyük Britanya ve İrlanda Birleşik Krallığı Kraliçesi Victoria, Ottawa’yı Kanada’nın başkenti olarak belirledi.

Ontario eyaletinin güneydoğu ucunda bulunan kent, Ottawa Vadisi’ndedir. Ottava, Toronto’ nun 400 km. doğusunda, Montreal’in ise 250 km. batısındadır. Ottawa ve Gatineau şehri ile birlikte Ulusal Başkent Bölgesi’ni oluşturur. Ottawa’da iki resmi dile, İngilizce ve Fransızca’ya sahip olan tek kenttir. İngilizce ve Fransızca dilleri bütün resmi belgelerde, kamusal alanlarda birlikte kullanılmaktadır. Kent halkının %32′ si Fransızca konuşmaktaır.

Yaratma …

Halk,
Yaratma,

Yaratmak.
İng. create,
İcad.
Örneği ve benzeri olmayan bir şeyi yaratmak,
İbda eylemek.
İbda etmek
Benzeri, eşi, örneği olmayan güzel bir yapıt ortaya koymak, var etmek.

Zeka, düşünce ve hayal gücünden yararlanarak o zamana kadar görülmeyen yeni bir şey ortaya koymak, yapmak.
Olmasına, ortaya çıkmasına yol açmak, sebep olmak

Babillilerin yaradılış destanı …

Enuma Eliş,
Babillilerin yaradılış destanı.

Enuma Elis,
Enuma Elish,
Babil’deki yaratılış efsanesidir.
Antik Mezopotamya’da yazılmış yaratılış destanıdır.
Babil kültürüne ışık tutan, yaratılışı anlatan önemli bir mistik destandır.

Çivi yazısıyla yazılmış bu eser, evrenin yaratılışı, tanrıların doğuşunu anlatır. Babilli Sami kavimlerin edebi başyapıtlarından birisidir. Başka yaratılış öykülerinden farklı olarak evrenin köken ve düzenini anlatmakta ve açıklamaktadır. Yedi adet kil tablet üzerine çivi yazısı ile yazılmış. Yaklaşık bin satırdan oluşan kısa bir metindir.

1845 yılında, Irak, Ninova’da, İngiliz arkeologlar yaptıkları kazı çalışmalarında, çivi yazısıyla yazılmış 7 adet tablet buldular. Bunun Enuma Eliş Yaratılış efsanesi olduğu anlaşıldı. İngiliz müzesinde sergilenmektedir.

Destanda, yeni dünya yaşlı tanrıların Tiamat ve Apsu’ nun ölümüyle doğar. Tatlı ve tuzlu suların birbirine karışması ile başlar. Yeni tanrılar böylece oluşur. Yaratılış sonrası Laḫmu ve Laḫamu isimli yeni tanrılar da meydana gelir.

Babylon ve Asur’dan çeşitli kopyaları vardır. Asurbanipal Kütüphanesi’nde, MÖ VII. yüzyıla kadar uzanır. Metindeki anlatım, Bronz Çağı’na, hatta daha önce Hammurabi’nin zamanına kadar uzanır. Sultantepe(Şanlıurfa ili’nin Harran İlçesi’nin 23,5 km. kuzeybatısı, Kötüçay ile Kömürcü Dere arasındadır) ve Sippar da buluntu yapılan yerler arasındadırlar.

1849 yılında Austen Henry Layard tarafından, Nineveh’teki (Musul, Irak) yıkık Asurbanipal Kütüphanesinde kurtarıldı. Efsanenin bir biçimi ilk olarak George Smith tarafından 1876 yılında yayınlandı. Yazıtlar, Dicle ve Fırat nehirlerinden oluşan su baskınlarını önlemek için büyü ayinleri düzenlenmesini anlatır.

“Kaynana dili” de denilen kaktüsün, pembe turuncu renkli meyvesi …

Babutsa,
Kaynana Dili,
Sabbara,
Frenk İnciri,

Kürek yemişi,
Hint inciri,
Pabuç inciri,
Frencir,
Mısır İnciri,
Eşek İnciri,
Frenk yemişi,
Kaktüs Meyvesi,

Latincesi Opuntia ficus-indica.
Diken İnciri (Opuntia ficus indica),

“Kaynana dili” de denilen kaktüsün, pembe turuncu renkli meyvesine verilen ad.

Çok kolay yetişen bir bitkidir. Kaktüsten kesilen bir parça ve dal toprağa değdiği yerden kök salarak tutunur. Yol kenarlarında, duvar diplerinde çok yetişir. Oldukça çok meyve verir.

Sarı, turuncu, kırmızı, pembe renklerde olan meyvesinin faydalı olduğu biliniyor.

– İshal ve dizanteriye karşı iyi geliyor.
– Sindirim sistemini rahatlatır ve kabızlığı giderir.
– Şeker hastalarına iyi gelirmiş.
– Kolesterol oranını düşürür, tok tutar.
– Bol C vitamini ihtiva edermiş.
– Şeker, jöle ve votka yapımında kullanılır.
– Kolesterolün düşmesini sağlar.
– Ege yöresinde doğal viagra olarak kullanılır.
– Kan yaptığı, cilt hastalıklarına iyi geldiği biliniyor.
– Yaprakları kaynatılarak elde edilen solüsyonu cildi nemlendiriyor.

Özellikle sıcak ve kurak bölgelerde yetişen bir bitkinin meyvesi Amerika’ya özgü olmakla birlikte özellikle Güney Amerika‘ya, Meksika‘ya ait bir bitkidir. Ülkemizde bu meyveyi Ege ve Akdeniz bölgelerinde İzmir, Muğla, Adana, Antalya ve Mersin’ de çorak arazide yetişir. Bu meyvenin dışı oldukça dikenlidir . Toplarken veya soyarken dikkat etmek gerekiyor. Dikenleri ellerinize batar. Doğada kendiliğinden yetiştiği için katkısız olması sebebi ile her yaş grubu rahatlıkla tüketebilmektedir.

Pek çok faydası bulunan bu meyvenin fazla yenilmesi halinde olumsuz etkilerileri olabilir.

Hıristiyan ve Musevilerde gelinin güveye verdiği para ya da mal…

Drahoma,
Başlık,

Avrupa ülkeleriyle Türkiye’deki Rum ve Ermeniler arasında, ailesinin kız evlada ayırdığı drahoma bir işletmeyi yönetmek, sürdürmek, ailesine bağlı olmadan yaşayabilmek amacıyla da verilir. Avusturya Medenî Kanunu’nda drahoma zorunlu kılınmış; İsviçre ve Alman Medenî Kanunları’nda kabul edilmemiştir. Ailenin kızlarına verdikleri drahoma genellikle damada geçer.
Türkiye’deki geçerli usul çeyizdir.

Ekonomide durgunlukla enflasyonun bir arada yaşanması durumu …

Stagflasyon,
Frn. Stagnation, stagflation
İng. Stagflation
Durgun şişkinlik.

Ekonomide durgunlukla enflasyonun bir arada yaşanması durumu. Stagflasyon, resesyon ile enflasyonun aynı anda görüldüğü durumdur. Ekonomide durgunluk ortamında yaşanan enflasyon, diğer bir deyişle işsizlikle enflasyonun birlikte yükselmesi.
Fransızca “durgunluk” anlamına gelen “stagnation” ile “şişkinlik” anlamına gelen “inflation” sözcüklerinden oluşturulmuş bir sözcüktür.

Stagflasyonda ekonomideki işsizlik oranı artarken fiyatlar da hızla yükselmektedir.

Klasik İktisat teorisinde, enflasyon ve işsizlik oranı arasında ters orantı vardır. Paradoksal bir durum olarak biri düşerken diğeri yükselir. Ancak stagflasyon ortamında her ikisi de yükselmektedir.

Gelişmekte olan ülkelerde, kronikleşmiş bir düşük istihdam görülür. Dolayısıyla bu ülkeler, tam istihdamda olmasalar bile, sonuç itibarıyla tam istihdam koşullarında bir ekonomi gibidirler, talep artışı, enflasyonist bir etki yaratır. Stagflasyon ortamında, ülke ekonomisi, hem gelişmekte olan ekonominin, hem de gelişmiş ekonominin tepkilerini vermektedir.

Uluslararası bir doğrama şekli …

Julyen,
Jardin,
Peyzan,

Uluslararası Doğrama Şekilleri;
Batanet-Batonet, Burnuaz, Buket Garni, Julyen, Jardin, Matignan-Matignon, Masedon, Mirpua, Peyzan, Vişi olarak tariflenir. Ancak Verev, Tütün Kıyımı, Piyaz (Yarım Dilim), Zırhlama, Rende-pres, Elma dilimi, Enine yarım dilim şeklinde doğrama biçimleri de vardır.

Julyen, (Jülienne)
Her çeşit sebze bu şekilde doğranabilir. Bıçak sırtı kalınlığında, yaklaşık 3-4 cm uzunluğunda, ince çubuklar halinde doğrama şeklidir. Kibrit çöpü olarak ta bilinir. Hepsi eşit kalınlıkta doğranmalıdır. Et yemeklerinin yanında sebze garnitürlerinde ve salatalarda, Çorbalarda, Soğuk ordövr tabaklarının süslemelerinde kullanılır. Mutfaklarda en çok kullanılan doğrama biçimidir. Fajita’ların içerisinde yenilen sütun gibi etler/tavuklar, sebzeler hepsi Julyen doğranmıştır.

Burnuaz – Brunoaz, (Brunoise)
Bütün parçaların aynı büyüklükte olmasına dikkat edilen en küçük doğrama şeklidir. Sebzeler önce julyen şeklinde doğranarak hazırlanır sonra brunoise şekline getirilir. Sıçan dişi olarak bilinen bir doğrama biçimidir. Et suyu çorbalarda, Salatalarda, et yemeklerinin yanında sebze garnitürlerinde, süslemelerde kullanılır. Mutfaklarımızda küp küp, sıçan dişi diye adllandırdığımız bu doğrama biçimi köfte için doğranan soğan için çok kullanıır.

Jardin (Jardiniere-Jardinie)
Burnuaz doğrama şeklinin biraz daha iri doğranmış şekline denir. İri Burnuazda denilir. Bu şekilde doğrama muhtelif et ve sebze yemeklerine isim verir. Eşit doğranması önemlidir. Çeşitli et ve sebze yemeklerinde kullanılır. Süslemelerde ve salatalarda kullanımı yaygındır. Bu usul çeşitli et ve sebze yemeklerine isim verir. Sıçan dişinin irisidir. Et ve sebze yemeklerinde kullanılır.

Masedon-Macedon, (Macedonie)
Jardin doğrama şeklinin biraz daha iri olan doğrama şeklidir. Mirpua doğrama şeklinin küçüğüdür. Küplerin 7-8 tanesi bir çorba kaşığına sığacak büyüklükte muntazam kesilirek yapılan doğrama biçimidir. Tavla zarı olarakta bilinir. Ezilen, süzülen çorbalar ve soslarda kullanılır. Sebze garnitürlerinde, çeşitli et ve sebze yemeklerinin hazırlanmasında, salatalarda çok kullanılır. Çiğ ve pişmiş etlerin doğranmasında da kullanılır.

Peyzan, (Paysane-Paysanne) / Days (Dice)
Bu doğrama yöntemi iki isimlidir. Bütün parçaların aynı büyüklükte olmasına dikkat edilir. Bıçak sırtı kalınlığında, 1-2 cm yüzeyinde doğrama usulüdür. Et suyu çorbalarda kullanılır. Tüm sebzeler bu yöntemle doğranabilir. Garnitür olarak kullanılacak sebze ve salatalar bu doğrama yöntemi ile yapılır. Peyzan doğrama şeklini rastgele yaparsanız matignon doğrama biçim olarak adlandırılır.

Matignan (Matignon)
Paysanne doğrama şekli rastgele doğranırsa matignon adını alır. Aynı şekilde kalınlıklar ve yüzeyleri birbirinden çok farklı olmamalıdır. Mire poix doğramanın çok ince hali de diyebiliriz.

Batonet, Batonet stik, (Batonnet)
Sebzelerin 0,5 veya 1 cm², 4-5 cm uzunluğunda, kare prizma şeklindeki doğrama biçimidir. Jülyen kesime benzer fakat daha kalındır ve sebzeleri küp şeklinde doğramaya hazırlar. Evdeki mutfaklarımızda genellikle parmak kalınlığında dediğimz doğrama biçimidir. Patates için en uygun doğranma şeklidir. Havuç ve kereviz onu takip eder. Patates, kereviz ve havuç gibi sebzelerle yapılan süslemelerde kullanılır.

Vişi, (Vichy)
En çok kullanılan kesim şeklidir. Dilim dilim, halka halka yapılan doğrama şeklidir. Bıçak sırtı kalınlığında halkalar şeklinde doğrama usulüdür. Daha ziyade ince havuç, kabak, salatalık gibi sebzelerle yapılan salatalarda, süslemelerde, garnitürlerde kullanılır. Bazen hazırlanan garnitüre de aynı isim verilir.

Mirpua, (Mire poix)
Hem lezzet verici bir karışım, hem de iri parçalar halinde bir doğrama usulüdür. İri parçalar halinde bir doğrama usulüdür. Parçaların tamamı küp veya küpe yakın eşit ölçülere sahip olmalıdır. 3-4 tanesi bir yemek kaşığına sığacak büyüklükte olmalıdır. Temel soslarda, çorbalarda, patates garnitürlerinde, et yemeklerinde, çeşitli sebzelerin etlerin ve kök sebzelerin doğranma şeklidir. Soğan, kereviz, havuç, kereviz kabukları, pırasa ve defne yaprağından oluşan gruba bu isim verilir.

Mirpura kullanıldığı yerlere göre iki şekilde hazırlanır;
Beyaz mire poix: Mirpua sebzelerin beyaz kısımları kullanılarak hazırlanır. Berrak çorbalarda, beyaz soslarda, beyaz etten hazırlanan yemeklerde ve su ürünlerinden hazırlanan yemeklerin hazırlama sularında kullanılır.
Normal mire poix: Sebzelerin kabuk ve yeşil kısımlarının da kullanılmasıyla hazırlanır. Kahverengi fondlarda kullanılır

Buket Garni, (Bouget Garnie)
Lezzet verici karışımlar arasında yer almasına rağmen aynı zamanda sebzelerin en büyük doğrama biçimidir. Aslında doğrama usulü değildir. Özel koku ve lezzeti olan çeşitli sebzelerin ve otların eşit ölçülerde bir araya getirilip bağlanmasıyla yapılır. Mutfakta birkaç sebzenin bir araya getirilmesiyle oluşturulur. En yaygın kullanılan şekli havuç, pırasa, kereviz sapları, kök kerevizin kabuk ve kabukla birlikte iç kısımları, soğan, defne yaprağı gibi sebzeler eşit ölçülerde doğranır, sicimle bağlanmasıdır.

Süslenmiş Soğan, (Garnished Onion),
Kullanıldığı yere göre büyük veya küçük soğanın dış kabukları soyulur. Kök sap kısımları kesilirken dağılmaması için derine kaçmamak gerekir. Soğan üzerine defne yaprağı iki tane karanfille tutturulur.

Baharat Torbası (Sochet d’espies),
Türk mutfağında da kullanımı yaygındır. Mutfak tülbendinin içine ezmeden çeşitli otların ve baharatların karışımı konulur. Genelde azıcık kırılmış tane karabiber, bahar, kimyon, karanfil, kekik, biberiye, mercanköşk otu sıkıca tülbent içine torba şeklinde konur ve bağlanır. Hazırlanan bu torbaya Baharat torbası denir. Kullanılacak etin veya sosun içine atılır. Yemek pişince içinden alınır.

Eskiden İspanya’da, vidalı demir halka ile boğarak uygulanan idam cezası .. .

Garrote,
Boğazını sıkarak öldürme.

Eskiden İspanya’da, vidalı demir halka ile boğarak uygulanan idam cezası.
Boğazını sıkarak öldürme,
Boğma cezası,
Boğarak idam etmek,
Sıkarak öldürme,

Garrotte terimi, bir kişiyi boğmak için kullanılan tel ya da halat anlamına gelir. Temelde bir boğma, boğulma aygıtıdır. Ortaçağda bir işkence cihazı olarak kullanılmış. Kurbanın kafasını, boynunu saran basit bir düzenek. Bu düzenekte kurbanın oturabileceği bir yer ve boğulmayı gerçekleştiren mekanizmanın sofistike şekilde uygulanmasıdır. Garotte, bir insanı işkence ederek öldürmek için kullanılan bir cihaz olarak bilinir.

Tabiri caiz ise boğazlamak için kullanılabilecek herhangi bir malzeme, halat, tel gibi bir ekipman. Garrotte için ve daha sonra naylon, balıkçılık telleri, telefon kabloları da aynı kapsamda değerlendirilmiştir. İspanya’da en popüler olarak kullanılan garrotte işkence cihazı, ölüm cezası verilen birçok farklı cinayet için kullanılmış. İspanyol keşiflerinde, Orta çağda her zaman, vahşi suçlar ve cezalar için kullanılmış.

İspanyada uzun yıllar uygulanan bu yöntem, son olarak bir İspanyol öğrencinin idamında 1975 yılında kullanılmıştır. Bu uygulamada ne yazık ki öğrenci daha sonra bu suçtan masum olarak bulunur. Bu yıldan sonra kullanılmamıştır.

İdam,
(Arapça).
İnsan öldürme ve benzeri bir suça karşılık verilen ve suçlunun ölümüyle sonuçlanan ceza.
İdam cezası,
Recim, Taşa tutarak öldürme.
Recm
Fransa’ da ölüm cezasına çarptırılanların başını kesmek için kullanılan araç.
Giyotin

İdam cezaları çeşitleri;
Aç bırakma,
Asarak infaz (Mısır, Afganistan, Irak , İran, Japonya, Ürdün, Pakistan, Singapur ve diğer ülkelerde halen uygulanıyor)
Kurşuna dizerek infaz (Mısır, İran, Endonezya, Libya, Çin, ABD ve diğer ülkelerde uygulanıyor)
Ateş açarak infaz (Tek kişilik, mahkumun ensesinden ve/veya kalbinden tek vuruş ile yapılan idam çeşididir. Belarus, Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri, Çin ve diğer ülkelerde uygulanıyor.)
Boğazlayarak infaz
Çarmıha germe
Ezerek infaz, (Asya ülkelerinde çoğunlukla görülmekle beraber genellikle fillerle yapılır).
Elektrikli sandalye ile infaz (ABD’de halen uygulanıyor)
Gaz odaları
Giyotin ile baş kesme
Kılıçla infaz (Suudi Arabistan’da halen uygulanıyor)
Öldürücü iğne ile infaz (ABD, Çin, Guatamala, Tayland’da halen uygulanıyor)
Recm (Suudi Arabistan Afganistan ve İran’da halen uygulanıyor)

Gürcistan’ın güneyinde, Kura Nehri’nin sol kıyısında, Erusheti Dağı’nın yamaçlarından bir mağara manastır …

Vardzia
Gürcüce: ვარძია,

Gürcistan’ın güneyinde, Aspindza’dan 30 km uzaklıktaki Erusheti Dağındadır. Vardzia manastırı, Kura nehrinin sol kıyısında yer alır. Bu mağara manastırda halen beş keşiş yaşar. Halen her sabah, manastırın çanını çalarlar.
XII. yüzyılın ikinci yarısında yapılmış olan bu manastır mağaraları beş yüz metrelik uçurum boyunca inşaa edilmiştir.
Dormition Kilisesi, duvar resimleri ile süslenmiştir. Vardzia-Khertvisi bölgesi, Unesco, Dünya Miras listesinde yer alır.

Rivayete göre Dormition Kilisesi’nde Tamar’a, Giorgi ile avlanırken mağaralarda kaybolmuş. Onları arayan amcası tarafından çağrıldığında, “Ben buradayım, amcam” (Gürcüce: აქ ვარ ძია) “ac var dzia” diye cevap verir. Böylece bu mağara manastırının adı Vardzia denir.

Sovyetler Birliği döneminde yapılan kazılarda, Vardzia bölgesinin Tunç Çağı’nda yaşandığı ve Trialeti kültürünün erişimini gösterdiği kanıtlanmıştır.

Kura Nehri boyunca en azından M.Ö. V. yüzyıldan beri bilinir. Gürcü Hıristiyanlık tarihinde kaya kesme mimarisi M.S. VI. yüzyılda Zedazeni ve Garedzhi’de uygulanmış. Vanis Kvabebi, Cholta ve Margastani’de aynı olmuş.

Gürcistan’ın Tarihi olarak bilinen kronetlerin toplanması, Tamar’a manastırı Üst ve Zeda Vardzia’dan transfer etmeden önce, kampanyalarında ilahi yardım aldıktan sonra Vardzia Bakiresi’nin simgesi olan bir kiliseyi inşa etmek anlamına gelir. Gürcistan Tarihi, Vardzia’ nın 1290 yılında, Moğol istilasından kurtarıldığını ve Büyük İskender’in duvarı olarak kabul edilmiştir. Vardzia Gospel’deki yakın tarihli bir notta, Osmanlıların 1578 yılında gelişinden sonra keşişler bu manastırdan ayrılmışlar.

Ana alt alan, deniz seviyesinden yüzonüç yüz metreden daha yüksek bir rakımda, uçurumun merkezi tüföz breş tabakasından oyulmuştur. Dormition Kilisesi tarafından doğu ve batı kısmına ayrılmıştır.

Kompleksin doğu kısmında, sekiz katlı, altı şapel, Tamar Odası, bir toplantı odası ve eczane, resepsiyon odası ve yirmi beş şarap mahzeni olmak üzere toplam 242 oda, yetmiş dokuz ayrı mağara yapılmıştır.

Zemine gömülü 185 şarap fıçısı, bağcılık, manastır ekonomisine ayrı bir önem verir. Çan kulesinin ötesindeki kompleks, bir mezarlığa gider. Basamaklarla on dokuz kata yükselir.

Latin Amerika’da serbest seçimle iktidara gelen ilk Marksist devlet başkanı ve Şilili devlet adamı …

Allende,
Salvador Allende Gossens,

D. 26 Haziran 1908, Valparaiso, Şili
Ö. 11 Eylül 1973, Santiago, Şili,
Şilili devlet adamı, (4 Kasım 1970 – 11 Eylül 1973)
29. Şili Devlet Başkanı,
Şili Senatosu Başkanı,
Şili Sosyalist Partisi başkanı.

Latin Amerika’da 1970 yılında iktidardaki Eduardo Frei Montalva yerine, seçimle iktidara gelen ilk Marksist devlet başkanıdır.
İstanbul, Ataşehir’de Mustafa Kemal Atatürk ile yan yana bir heykeli vardır.
Salvador Allende göreve başladıktan üç yıl sonra bir askeri darbe ile devrildi ve darbe esnasında intihar etti. 1973 yılından 1990 yılına kadar Şili’yi dikta rejimi ile yöneten general Pinochet iktidara geldi.

Valparaiso’da varlıklı bir ailenin oğlu olan Allende, liseyi bitirdikten sonra Tıp eğitimi gördü. Solcu politik gruplarda çalıştı. Öğrenci lideri oldu. Diktatör Carlos İbanez’e karşı mücadele etti. Tutuklandı ve 1932 yılında tıp diplomasını aldı. Bir yıl sonra arkadaşlarıyla Komünist Parti’nin Marksist alternatifi olarak Partido Socialista (Sosyalist Parti)’yi kurdu.

1937 yılında milletvekili oldu. Allende, devletin çeşitli sağlık kurumlarında çalıştı. Valparaiso Üniversitesi’nde öğretim üyeliği yaptı. Hükümet başkanı Pedro Aguirre Cerda, Allende’yi 1939 yılında Sağlık Bakanlığı’na atadı. 1943 yılında Sosyalist Parti Genel Sekreterliği’ne seçildi.

4 eylül 1970 tarihinde Sosyalistler, Komünistler, Liberaller ve Hristiyan Demokratlardan ayrılmış olanların birleşmesiyle kurduğu Unidad Popular’ın (Halk Birliği) adayı oldu. 1952, 1958, 1964 yıllarında seçimlere katıldı, kazanamadı. 1970 yılında dördüncü girişiminde, Senato Başkanı olan Allende mutlak çoğunluğu (oyların % 36,3’ü) alarak Başkan oldu.

Öncelikle, ABD’lerine ait olan bakır madenlerini ve birinci derecede yabancı işletmeleri devletleştirdi. 1970 Kasım’ında Küba ile diplomatik ilişkilerin yeniden kurulması, ABD ile ayrıca bir sürtüşme nedeni oldu.

ABD’nin desteğiyle 1973 yılında bir askeri darbe yapıldı. Bu darbe esnasında Başkanlık Sarayı’na yapılan saldırılar sırasında teslim olması çağrısı yapıldı. Fakat Allende askerlere teslim olmayı reddetti ve intihar etti. Resmi duyuruda otomatik tüfek ile intihar ettiğini ilan edildi. Fidel Castro’nun Allende’ye hediye ettiği, K-47 marka silahla ölü bulundu. Darbe sonunda Pinochet anayasayı geçersiz kılarak askeri bir diktatörlük kurdu.

1973 Ağustos’unun sonunda Allende tarafından silahlı kuvvetlerin başkomutanlığına getirilen General Augusto Pinochet ülkenin karışık durumundan yararlanarak 11 Eylül 1973 tarihinde bir darbe girişiminde bulundu. Bunu yaparken CIA’in yoğun desteğini gördü. Latin Amerika devletlerinde serbest seçimlerle iktidara gelen Marksist bir devlet başkanına yapılan tek antikomünist darbedir.

Pinochet

1 2 3 4 57