XVII. yüzyılın ünlü Osmanlı gezgini …

Evliya Çelebi,
Arapça, ( اوليا چلبي),
D. 25 Mart 1611, İstanbul – Ö. 1685

XVII. yüzyılın önemli Osmanlı gezginidir. Elli yıl süren Avrupa, Batı Asya ve Mısır topraklarını gezmiş. 70 yaşına kadar süren 42 yıllık gezisi esnasında gördüklerini Seyahatname adlı 10 ciltlik eserinde yayınlamıştır.

Evliya Çelebi, Kütahyalı olup, İstanbulun fethinden sonra İstanbul’a yerleşmiş.
İstanbul’un Fethi sırasında Evliya Çelebi’nin dedesinin dedesi Yavuz Özbek, Fatih’in akıncılarından olup fetih ganimeti ile Unkapanı’nda yüz dükkan, bir cami (Sağrıcılar-bugünkü Yavuz Sinan) ile beraber bir ev yaptırmıştır.

Evliya Çelebi’nin dedesi Kara Ahmet Bey, Derviş Mehmed Zılli, Annesi Abhaz’dır.
Evliya Çelebi, çok iyi bir öğrenim görmüş. Saraya özgü Enderun’da eğitim görmüş.
Özel hocalardan Kur’an, Arapça, güzel yazı, musiki, beden eğitimi ve yabancı dil dersleri alan Evliya Çelebi iyi bir hafızdır.

Babası, annesi ve büyük annesi Beyoğlu’nda şimdiki Lohusa Sultan Türbesi yakınındaki Meyyit Mezarlığı’nda gömülüdür.

Evliya Çelebi tarafından XVII. yüzyılda yazılmış 10 ciltten oluşan ünlü eseri Seyahatname, bir gezi kitabıdır bunlar;
1630 – İstanbul ve çevresi
1640 – Anadolu, Kafkaslar, Girit ve Azerbaycan
1640 – Suriye, Filistin, Ermenistan ve Rumeli
1655 – Doğu Anadolu Bölgesi, Irak, ve İran
1656 – Rusya ve Balkanlar
1663/1664 – Macaristan’da askeri seferler
1664 – Avusturya, Kırım, ve ikinci kez Kafkaslar
1667-1670 – Yunanistan ve ikinci kez Kırım ve ikinci kez Rumeli
1671 – Hac için Hicaz, Mekke ve Medine
1672 – Mısır ve Sudan

Evliya Çelebi gördüğü bir rüyada Hz. Muhammed’in yanına gidip ondan şefaat dilemek isterken “Şefaat ya Resulallah” diyeceğine, “Seyahat ya Resulallah” der. Böylece, seyahati başlamış.
Evliya Çelebi, İstanbul ve çevresi ile başladığı gezilerinin sonuncusu Mısır ve Sudan’a olmuştur.

Evliya Çelebi, 1682 yılından sonra vefat etmiş. Ölüm yeri ve mezarı bilinmemektedir.

Unesco tarafından doğumunun 400. yılı münasebetiyle 2011 yılı, Evliya Çelebi yılı ilan edilmiştir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.