Karagöz ve Orta oyununda Ermeni tiplemesine verilen ad…


Hay,
Karagözcülerin Ermeni’ ye verdikleri ad.

Orta oyununun kişileri ve fasılları Karagöz oyunuyla büyük oranda benzerlik gösterir. Oyunun en önemli iki kişisi Kavuklu ile Pişekar’dır. Kavuklu, Karagöz oyunundaki Karagöz’ün karşılığı, Pişekar da Hacivat’ın karşılığıdır. Orta oyununda da gülmece öğesi, Karagöz oyunundaki gibi, yanlış anlamalara, nüktelere ve gülünç hareketlere dayanır. Oyunda çeşitli mesleklerden, yörelerden, uluslardan insanların mesleki ve yöresel özellikleri, ağızları taklit edilir. Bunlar arasında Arap, Acem, Kastamonulu, Kayserili, Kürt, Frenk, Laz, Yahudi-Cud, Ermeni-Hay vb. sayılabilir. Orta oyununda kadın rolünü oynayan kadın kılığına girmiş erkeğe Zenne denir.

Karagöz oyununun en önemli kişileri Karagöz ile Hacivat’tır. Karagöz okumamış halkı; Hacivat ise aydın ya da yarı aydın kimseleri temsil eder. Oyunda konuya göre türlü meslek, yöre ve uluslardan kişiler, kendi şiveleriyle taklit edilir.

Karagöz oyununun diğer önemli kişileri şunlardır:
Çelebi (Genç, züppe bir mirasyedi), Kürt (Hamal, bekçi), Altı Kulaç Beberuhi (Cüce ve aptal), Arnavut (Bahçıvan, korucu, bozacı), Tuzsuz Deli Bekir (Sarhoş, zorba), Acem (Zengin tüccar), Efe (Zorba), Ak Arap (Dilenci, kahve dövücüsü), Matiz (Sarhoş), Zenci Arap (Lala, köle), Zenne (Kadın), Yahudi (Bezirgan), Kastamonulu (Oduncu, bekçi), Ermeni (Kuyumcu), Bolulu (Aşçı), Frenk ve Rum (Doktor, terzi, tüccar, meyhaneci), Kayserili (Pastırmacı), Laz (Kayıkçı, kalaycı), Rumelili (Pehlivan, arabacı), Tiryaki (Laf ebesi).

Gökyüzü ..


Asuman,
Sema,
Arapça, sema, .سما
Asme,
Asman,
Bisütün,
Gökyüzü,
Gök,
Göv,
Küz,
Semâ.
Felek.
Zühre,
Zerdüşt dilinde gökyüzü, Asman.

Atmosferin gözle görünen bölümü.
Gökyüzü, atmosfer ve dış mekan da dahil olmak üzere, Dünya yüzeyinin üzerinde yatan her şeydir.

Astronomi alanında gökyüzüne gök küresi de denir.
Dünya yüzeyinden Güneş’in, yıldızların, gezegenlerin ve Ay’ın seyahat ettiği göründüğü soyut bir kubbe olarak görülmektedir.

Gökyüzü tanrıçası, Nut.
Gökyüzü tanrısı, İzanagi

Bir sözcüğü kendi anlamı dışında kullanarak, bir şeyi benzediği başka şeylerin adıyla anma sanatı…

İstiare,
Eğretileme,
Bir sözcüğü kendi anlamı dışında kullanarak, bir şeyi benzediği başka şeylerin adıyla anma sanatı.

Benzetme sanatının temel ögelerinden benzeyen ve benzetilenden sadece birinin kullanılmasıyla yapılan benzetmeye istiare denir. İstiare, başka bir deyişle, bir şeyi kendi adının dışında türlü yönlerden benzediği başka bir şeyin adıyla anma sanatıdır. Yani istiare hem bir benzetme hem de mecaz sanatıdır.

Benzetme ögelerinden yalnızca benzetilenle yapılan istiare’ye açık istiare denir.
Benzetme ögelerinden sadece benzeyenin bulunduğu benzetme sanatına kapalı istiare denir.
Benzetmenin temel ögelerinden yalnız biriyle, çok sayıda benzerlikleri sıralayarak yapılan istiare’ye yaygın istiare denir.

Teşbih,
Benzetme,
Aralarında türlü yönlerden benzerlik ilgisi bulunan iki şeyden, benzerlik bakımından güçsüz durumda olanı daha üstün olana benzetmektir.

Teşbihi beliğ,
Güzel benzetme,
Sadece benzeyen ve benzetilen ögelerle yapılan benzetmedir.

Yaygın benzetme,
Benzeyenle benzetilen arasındaki birden çok özelliklerin sıralanmasıyla yapılan benzetmedir.

Vatanı Orta Amerika olan ve “Yeşil Domates” de denen, altın çilekle yakın akraba bir sebze …


Tomatillo,
(Physalis philadelphica ve Physalis ixocarpa) Yeşil Domates,
Meksika kabuğu domatesi,
Altın Çilekle yakın akraba.

Yeşil Domates de denen, vatanı Orta Amerika olan ve altın çilekle yakın akraba bir sebze.
Meksika kabuğu domatesi olarak da bilinir.
Tomatillo , aynı adı taşıyan küçük, küresel ve yeşil veya yeşil-mor meyvelerini taşıyan komodin ailesinin bir bitkisidir.

Tomatillos, Meksika’da ortaya çıktı ve Kolomb öncesi dönemde yetiştirildi. Meksika mutfağının bir elyafı, çiğ yenir veya çeşitli yemeklerde, özellikle salsa verde’de pişirilir.

“İncirop” da denilen ve yumruları yenen otsu bir bitki …


Atol,
Attol,
Adol,
İncirop,
Bunium microcarpum (Umbelliferae).

Gıncırop,
Tombul,
Hatol,
Topalak, Kara Topalak (Silifke yöresinde verilen ad).
(Ferulaceum)
Gece biten,
Çayır çömezi,
Domuzağırşağı,
Çakmuz,

İlkbaharda yetişen, fındık büyüklüğünde, kökü yenebilen bir ot.

İlkbaharda kırlarda ve tarlalarda yetişen otsu bir bitkidir. Yumruları siyah ve beyaza yakın renkte olmak üzere iki çeşittir.
Siyah yumrular nohut gibi yuvarlak, beyaza yakın renkli yumrular ise badem gibi yassıdır. Kahverengi bir kabukla kaplı fındık büyüklüğündeki beyaz tatlımsı kökü yenir.

Yaprağı 10-35 cm yükseklikte, bir sapın ucunda şemsiye gibi etrafa açılır. Pembe ya da beyaz çiçekler açan çok yıllık bir bitkidir. Baharın çift sürülürken toprak üstüne çıkan yuvarlak yumruları toplanıp çiğ olarak ya da pişirildikten sonra yenilir. Çerez gibi çocuklar tarafından yenilir.

Anason likörü …


Anizet,
Anesone,
Anis likörü,
Anason likörü,
Anason aromalı bir likör.
Anasondan yapılan ve genellikle meyenkökü eklenen likör çeşididir.

Ojen, Anason aromalı bir İspanyol likörü.
Ricard, Anasonlu bir Fransız içkisi.
Melette, Anasonlu bir İtalyan likörü,

Anis sözcüğü genel olarak anasonlu içkiler için kullanılır. Alkol, su, şeker ve yeşil anason esansının karışımıyla elde edilen liköre, Anizet, Anisette denir.


Anason,
Anise,
Anason, kokusu ile tanınan, Apiaceae familyasında bulunan çiçekli bir bitkidir. Anasonun ana vatanı Güney Batı Asya’dır. Türkiye’de Ege ve Doğu Akdeniz bölgelerinde yetiştirilir. Anasonun kendine has bir kokusu ve hafif tatlı bir tadı vardır. Lezzeti, yıldız anason, rezene ve meyan kökü gibi diğer baharatlarla benzerlik gösterir. Çiçekleri beyazdır. Bitkinin meyveleri küçük yapıdadır.

Bitkinin tohumu çiçeklerin ucunda bulunur. Ülkemizde yemeklerde, tatlılarda baharat olarak kullanılır. Alkollü içeceklerin yapımında kullanılır. Özellikle rakı anason ile özdeşleşmiştir. Rakıda anason tohumu kullanılır. Anasonsuz üzüm rakısı da vardır. Düziko denir. Ayrıca anasondan yapılan likör ise ayrı bir kültürdür ve çok lezzetlidir. Anis likörü, Anizet olarak bilinir.

İçki yapımından ziyade ilaç yapımında kullanılan şifalı bir bitkidir. Çok eskiden beri çay ve baharat olarak kullanılmıştır. Anason, özellikle sindirimi düzenleyici etkisiyle bilinir. Anason çayı, kabızlık, balgam, öksürük, uykusuzluk, stres, mide, solunum yolu tedavisinde kullanılır. Anasonda bulunan vitamin ve mineraller sayesinde zengin bir besin kaynağıdır.

Anason yağı içeren merhemler ve sabunlar, cilt sağlığı için doğal bir ilaçtır. Akne tedavisinde kullanılır. Birçok öksürük şurubu ve boğaz ağrısı ilacının üretiminin esasında anason vardır.

1 2 3 6