Mardin yöresine özgü mercimek köftesi …

Bello,
Mardin yöresine özgü mercimek köftesine verilen ad.

Yemeklik doğranmış bir baş soğan iki çorba kaşığı margarin veya tereyağ ile biraz kavrularak öldürülür. Üzerine iki tatlı kaşığı salça katılıp, karıştırılır ve ateşten indirilir. Yan tarafta iki su bardağı kırmızı mercimek temizlenip, yıkanır.

Sonra dört su bardağı su ile mercimekler haşlanır. Haşlanmış sararan mercimekler suyunu çektikten sonra ateşten alınır. İçine bir su bardağı ince bulgur, bir tatlı kaşığı tuz ve bir tatlı kaşığı pul biber, dört tatlı kaşığı kimyon ile bir tutam karabiber katılarak karıştırılır. Tencerenin kapağı kapatılır. Yaklaşık 15 dakika bekletilir. Bir demet maydanoz ve yeşil soğan ince ince kıyılır. Maydanoz ve soğanlar karıştırılır. Hazırlanan malzemeler hep birlikte mercimekle bulgura ilave edilir. Hazırlanan harç köfte biçiminde elle şekillendirilir. Servise hazır olan bellomuzun üzerine yarım limon sıkarak tatlandırın. Afiyet olsun.

Bello kelimesinin diğer anlamları;
Yaltaklanan kimse, dalkavuk.
Yüzsüz, utanmaz, boşboğaz.

Mardin yöresinin yemekleri;

Çorbalar;
Çoban çorbası (Lebeniye), Çorten, Kişk, Un çorbası, Mercimek çorbası, Kelle Paça, Nohut çorbası, Ginedir çorbası, Domates çorbası.

Dolma ve sarmalar;
Lahana dolması, Pazı ve Yaprak (Asma) sarması, Patlıcan Dolması, Biber Dolması, Kaburga Dolması, Kabak Dolması, Hindi Dolması, Mumbar, Kuzu dolması, Ekşili karışık dolma (kabak, patlıcan, dolma biberi, kuzu kıyma, kuyruk yağı, pirinç, salça, soğan, domates, sivri biber, kuzu pirzola ve sumak ile ekşilendirilmiş dolma).
İşkembe Dolması(Kibe),

Etli yemekler;

Kibbe, Dobo (Kuzu kol, karabiber, yenibahar, sarımsak, yoğurt ile yapılan yemek), Güveç, Alluciye, Dahudiyet, Incasiye ( saray mutfağından), Sembusek (kapalı lahmacun), Malzum, Mardin Çiğköftesi, Firkiye (iri kuşbaşı, badem çağlası, salça, taze soğan, maydanoz ile yapılır), Güveç, Havuç Türlüsü, Kışke (kol-koyun, nohut, buğday, ile yapılan bir yemek),

Köfte ve Kebaplar;
Mardin Kebabı , Yoğurtlu kebap, Satır köfte, Ikbebet (haşlanmış içli köfte), Soğan Kebabı, Patates Kebabı, Aya Köfte – kızarmış içli köfte (irok), Çiğköfte, Mercimekli Köfte (Bello),
Cevizli İçli Köfte,
Kitel Raha(ince bulgur, dövülmüş buğday, kıyma, soğan, kişniş ve maydanoz ile yapılan köfte),
Patlıcan Kebabı (Maldum).

Hamur işleri;
Kapalı lahmacun (sembusek), Cevizli Börek, Susamlı Patates Böreği, Lor Böreği, Kiliçe-Kliçe (Mardin Çöreği-mevlüt çöreği, un, şeker, süt ve mahlep, tarçın, anason gibi baharatlarla yapılır).

Pilavlar;
Kınnebreli Pilav(Kinebre otu ile yapılan bulgur pilavı), Ciğer Pilavı, İmceddere, Şehriyeli Bulgur Pilavı(Bırgıl), Mercimekli Pilav, Gasore, Ihşene, Çoban Pilavı, Yarma Pilavı, Nohutlu Bulgur Pilavı, Maklube(kuşbaşı et, Pirinç, bezelye, patates, mısır, nohut, havuç ile yapılan bir pilav).

Salatalar ve turşular;
Ebegümeci, Acur salatası, Nar salatası, Rami, Hıyar, İşfelleh, Yeşil Zeytin, Dağ Hıyarı, Yeşil Nohut Turşusu.

Tatlılar;
Mahlep Tatlısı, Zingil, Zerde, İpsise, Harire(pekmez, süt, şeker, un, nişasta, toz tarçın ve İri ceviz ile yapılan bir tatlı ), Peynir helvası, Sütlaç, Davk Bi Dips, Peynir Helvası, Kahriye-Kahıyye tatlısı(Bir tür peynir tatlısı), Aşure, Un Helvası, Davk İl May-Dokulmay (maya, şeker,tuz, un, pekmez ve ceviz ile yapılan bir hamur tatlısı), Tahinli Helva, Pekmezli yoğurt, İsfire(Pekmezli omlet), Pestil kavurması(pekmez, pestil ve yumurta ile yapılan bir tatlı).

Tuzlular;
Icce, Kişnişli ve Kırmızı Pul Biberli Tandır Çöreği.

İçecekler;
Nar suyu, üzüm suyu, sumak ve bakır tas içinde kaşıkla içilen ayran, yemeklerin üzerine Acı Kahve (Mırra) içilir.

Küçük taneli bir muşmula cinsi …

MusmulaEzgil,
Küçük taneli bir muşmula cinsi.
Muşmula,
Bir çeşit küçük muşmula,
Bir tür küçük taneli muşmula.
Bir cins küçük taneli muşmula.

Muşmula,(Mespilus germanica).
Muşmul,
Beşbıyık,(Muşmulanın iri cinsi).
Döngal,
Döngel,(Yabani muşmula)
Tongel,
Töngel.
Ezgil, (Bahçede yetiştirilen muşmula)
Gelinboğan,
Oşhamuşk,

Gülgiller altfamilyasından Maloideae’dan 2-3 m yüksekliginde bodur boylu dikenli bir ağaç ve bu ağacın meyvelerdir. Kışın yapraklarını döker. Çiçek tablasıyla sarılmış etli meyveleri, eriksi yapıdadır. Yabani olanları daha küçük olur. İçinde sertleşmiş tohumları bulunur. Meyveleri beş çekirdekli, yuvarlak veya oval, esmer renkli olup, dip tarafında beş çanak yaprağı vardır. Olgunlaştığında koyu kahverengiye dönen meyve kabuğu ve koyu kahve meyve etlidir.

Meyvesinde çeşitli şekerler, organik asitler, pektin maddeleri, C vitamini ve karoten vardır. İlk koparıldığında buruk bir tadı vardır. Bir süre beklenildiğinde yumuşar ve lezzetlenir. Karadeniz, Kuzey Anadolu ve Marmara bölgelerinde yetişir.

Muşmula suda pişirilip demlendikten sonra şekerle içilirse, dizanteri ve ishal gibi bağırsak hastalıklarına iyi geldiği, mideyi kuvvetlendirdiği bilinir. Ağacın yaprakları kaynatılıp içilirse şeker hastalığına ve çekirdekleri ise böbrek ve mesane taşlarının düşürülmesinde faydalı olduğu söylenir. Ancak siz bu tavsiyeleri uygulamadan önce mutlaka bir doktora danışınız.

Et sucuğu …

sucukİrişkit,
İrişkin, (Adana yöresine özgü bir sözcük),
İrişgi,
İrişgil,
İrişgik,
Sucuk.
Et sucuğu.
Halk dilinde Sucuk, Et sucuğu.

Sinop, Bayburt ve Kahramanmaraş yöresinde de yukarıdaki adlarla bilinir. Çukurovada sucuk anlamında kullanılan kelime.

Şişirilip kurutulmuş bağırsak içine baharlı et kıyması doldurularak yapılan bir tür yiyecek

Orta Asya ve Balkanlara özgü özellikle Bulgaristan, Ermenistan, Türkiye gibi ülkelerde, kurutulmuş, şişirilmiş bağırsaklar içerisine dolduurulmuş baharatlı kıyılmış fermante et ürünüdür. Eski zamanlarda eti saklamak sorun olduğundan bu metodla üretilip saklanmış ve tüketilmiştir. Elde edilen lezzet o kadar güzelki etleri saklama imkanı olmasına rağmen sucuk imalatı ve tüketimi günümüzdede farklı lezzet olarak devam etmiştir. Sucuk, bol miktarda yağ ve tuz içeren bir besin maddesidir. İçerisine baharat ve sarımsak konur.

Sucuk yapımı ve gerekli malzemeler;

5 kilo yağlı dana kıyması. Özellikle kaburga kısmından olursa makbuldur. Etin içerisinde miktarının yarısı kadar iç yağı olmalıdır. Sucuklar için bu oran 3 kilo sığır eti, 1.5 kilo koyun eti, 500 gram kuyruk yağıda olabilir.

150 gram kırmızı (tatlı veya acı) biber.
150 gram kimyon
50 gram karabiber
20 gram yeni bahar, sumak
150 gram ince tuz
2 baş sarımsak
Yeterince yıkanmış, temizlenmiş kalın bağırsak.

İnce kıyılmış yağlı kıyma kap içerisine konulur, içerisine 150 gram isteğinize göre baharat, 150 gram ince ayıklanıp makinede çekilmiş toz kimyon, 50 gram toz karabiber, 20 gram ince dövülmüş yeni bahar, 150 gram ince tuz, 2 büyük baş soyulmuş, dövülmüş sarımsak karıştırıp iyice yoğrulur. Yoğrulan bu karışım tekrar makineden geçirilir. Üzeri ıslak bir bezle örtülerek serin bir yerde 12 saat kadar bekletilir. Genelde kışın sucuk yapıldığından daha iyi kıvama gelir. Bekletilen malzeme tekrar yoğrulur. Yıkanmış ve temizlenmiş kurutulmuş bağırsaklara hazırlanan malzeme doldurulur. Sucukların yapımında doldurulan bağırsaklarda boşluk kalmışsa, boş olan yerler iğne ile delinir. Sıkıştırmak, et makinesinden kıyma vermek suretiyle de yapılarak boşluklar giderilir. Sucuklar şekil ve acı miktarına göre şöyle sınıflandırılır. En çok tercih edilen ve lezzetli olanı kangal sucuktur. Sığır etinden yapılan bu sucuklar orta ateşte ısıtılarak tüketilir. Baton tipi sucuklar kangal sucuk gibi hazırlanır ama şekli kangal değil düzdür. Bir başka tip ise parmak sucuktur.Yine aynı malzeme ile yapılır. Ancak acıbiber miktarı fazla olup çok acıdır.

Mangalda sucuk ekmek hele hele kar kış kıyamet afiyetle yenir. Ya da kahvaltıda sucuklu yumurta çok güzeldir. Benim size sucuk için önerimi mutlaka pazar günü sabah kahvaltısında deneyin. Yarım ekmek içi alınmış, kuru soğan, maydanoz. Patlıcanı közleyin kabuklarını soyun. Yeşil biberi acı olacak, közleyin ve iki parçaya bölün. Bir domatesi dörde bölüp şişe dizip közleyin. Şimdi sucuk operasyonu. Sucukların zarını soyup yarım ekmek için yetecek kadar şişte közleyin. Kurutmayın. Sonra hazırlanan yarım ekmek içine sucukları dizin.

Üzerine maydanoz, közlenmiş acı biberleri, patlıcan közlemesini, doğranmış soğanları da koyup biraz tuz atıp ekmeği kapatın. Elinizle altından tutup ısırarak afiyetle yeyiniz. Yerken közlenmiş domatesleri yemeyi unutmayın. Bu başka bir tat katacaktır. Unutmadan sucuklar pişerken sabrınızı nefsinizi soğanın üzerine közlenmiş patlıcanı tuzlayarak koyarak köreltiniz. Başka bir lezzet tadacaksınız.

Pers ordusu ile Yunan kent devletleri ittifakı arasındaki Termofil savaşında Yunanlı hain …

Malisli-EfialtesEfialtes,
Malisli Efialtes.

M.Ö.480 yılında Termofil Savaşında (Termopylae Muharebesi) Pers ordusu Yunanistan’a saldırdı. Bir milyondan fazla askere sahip Pers ordusu karşısında, Yunanistan’da Leonidas önderliğinde kısıtlı sayıda asker bulunmaktaydı.

M.Ö. 480 yılında istilacı Pers ordusuyla Yunan kent ittifakının Mora yarım adasını Balkanlara bağlayan Termofil dağ geçidinde yaptığı savaş için tarihçi Herodot’un anlattığına göre tarihin ünlü direnişlerinden biridir.

Bir hafta boyunca cesurca savaşan Leonidas, 300 Spartalı ve 700 Tespialıdan oluşan küçük yunan ordusu iki yüz elli bin Pers ordusunu geçitlerin diğer tarafında tutmuştur. Bir hafta sonra yunan kent ordusu bozguna uğratıldı. Sebebi ise Efialtes’in Pers kralı Xerxes’e gizli patikanın yolunu gösterip, Leonidas’ı arkadan vurmasını sağlamasıydı.

Yunanistan’da Efialtes ismi hem ihanetle hem de kabusla eş anlamlı kullanımaktadır.

Uluslararası Basketbol Federasyonu’ nun simgesi ..

FİBA, (Fransızca)
Fédération Internationale de Basketball Amateur,

Uluslararası Basketbol Federasyonu, İsviçre’nin Cenevre kentinde Arjantin, Çekoslovakya, İtalya, Letonya, Portekiz, Romanya, Yunanistan ve İsviçre tarafından 1932 yılında kurulmuştur.

Halen FIBA’ ya üye 213 Ulusal Basketbol Federasyonu vardır.

1956 yılında Federasyon merkezini Almanya-Münih’e taşımıştır. Ancak, 2002 yılında tekrar İsviçre- Cenevre’ye geri taşınmıştır. 1989 yılında resmi isminden Amateur kelimesini çıkartmıştır. Ancak FIBA kısaltması aynen kalmıştır.

Türkiye’de Basketbol Federasyonu (TBF), FİBA üyesi olup, ülke genelinde her yaştaki vatandaşın basketbole ilgi ve sevgisini artırıcı çalışmalar yapmak, basketbolün her bakımdan gelişmesini sağlamak, bu amaca yönelik olarak ülke genelinde yapılanmaktır.

Bu faaliyetleri ulusal ve uluslararası kurallara uygun olarak diğer ilgili kuruluşlar ve yerel yönetimler ile işbirliği içerisinde özerk olarak yürütmek, Türkiye’yi basketbol konusunda yurtiçinde ve yurtdışında temsil etmek üzere kurulmuş bulunan, özel hukuk hükümlerine tabi, özerk statüye ve tüzel kişiliğe sahip Türkiye Basketbol Federasyonunun teşkilat, görev ve yetkilerine ait usul ve esasları düzenlemektedir.

1 2 3