İsrail ile Ürdün sınırı arasındaki topraklarda yaşayan bir kavime gönderildiğine inanılan bir peygamber …

Lut,
Arapça: لوط,
İbranice: לוט,
Lut Peygamber,

Bugünkü İsrail ile Ürdün sınırı arasındaki topraklarda yaşayan bir kavim olan Lut kavmine gönderildiğine inanılan peygamber. İbrahim’in akrabasıdır.
Lut, İbrahim’le birlikte Mısır’a oradan da Kenan diyarına dönmüş.

İbrahim ile Lut’un çok miktarda koyun ve sığır sürüleri bulunmaktaydı. Ancak bölgede az sayıda su kuyusu bulunması nedeniyle adamları arasında tartışmalar çıkınca Lut amcasından ayrılarak verimli olan Sodom ve Gomora kenti yakınlarına yerleşti. Hz. İbrahim’in peygamberliğini ilk kabul eden kişi olduğuna inanılır.

Tevrat’a göre Sodom halkı günahkar olup, orada her türlü ahlaksızlık, özellikle de eş cinsel sapıklık yaygındır. Kendisine itaat etmeyen ve eş cinsel olarak yaşamayı adet edinmiş olan Sodom ve Gomorrah halkına gelmiştir. Bu kavim çok azgın ve erkeklerle cinsel münasebeti adet haline getirerek livata fiilini işliyordu. Sodom ve Gomora şehirlerini cezalandırmakla melekler görevlendirilir. Melekler Lut’a şehrin harap edileceğini, bu nedenle aile fertlerini alıp burayı terk etmesini bildirdiler. Melekler tarafından karısı ve iki kızıyla birlikte şehrin dışına bırakırlar ve arkalarına bakmadan dağa kaçmaları tembih edilir. Lut kısa sürede dağa varmanın zor olduğunu belirterek yakındaki Tsoar adındaki küçük şehre gider.

Arkalarından Sodom ve Gomore’ye göklerden kükürt ve ateş yağdırılarak her iki şehirde yaşayan tüm canlılarla birlikte yok edilir. Bu sırada Lut’un karısı meleklerin uyarısına rağmen kaçarken geriye baktığı için tuz direğine dönüşür. Hanımı da helak olanlar arasındadır. Yağmur gibi yağan taşların altında kaldılar. Güneş tamamen doğduğunda, bir tek müşrik kalmamıştı. Aynı şekilde Gomorro şehiri de yerle bir olmuştu. Daha sonra, her taraftan kaynar sular fışkırarak, yurdun her tarafı göl olmuştu. Bugün o şehrin yerindeki göl, Lut gölü adıyla anılmaktadır.

Tanah ve Eski Ahit’in ilk beş kitabını oluşturan Tevrat’ın birinci kitabı Tekvin-Yaradılış’a göre Lut, iki kızıyla birlikte Tsoar kentinde kalmamış. Oraya yakın bir dağda bulunan mağaraya yerleşmiş. Yahudi inanışına göre Lut’ un kızları soyunu devam ettirmek için babalarına şarap içirerek sarhoş ettikleri ve kendinde olmayan babalarıyla ilişkiye girdikleri, bu ilişkiden hamile kalan büyük kızının Moab adında bir erkek çocuğu doğurduğu, hamile kalan küçük kızının da Ammon adında bir erkek çocuğu doğurduğu belirtilmektedir.

Lut Peygamber daha sonra, kızları ve müminleri ile beraber, Şam diyarına amcası Hz. İbrahim’in yanına gitmiştir. Kavminin yok olmasından sonra, yedi yıl daha Şam’da kalmış ve 80 yaşında (başka bir rivayete göre 142 yaşında) vefat etmiştir.

Dağcılıkta kayadan iple inme tekniği …

Rapel,
(Eng. rappel),
Dağcılıkta kayadan iple inme tekniği.
Dağcılıkta doruktan ip sallandırarak inmek,
İple iniş.
Dağcılıkta iki katlı bir ip sayesinde dik ya da dışa doğru çıkıntı yapmış kayadan inme tekniği.
Dağcılıkta bir halkaya bağlanmış iki katlı ip sayesinde dik bir kayadan inme tekniği.
Dağcılıkta temelde iplerin yardımıyla dikey yüzlerden hızlı bir iniş tekniğidir. Yüksekliklerin klasik mücadelesi iple iniştir. Korku ve algılanan her riskin aşılması bir başarıdır.

Yürüyüş Çeşitleri;
Dik Yürüyüş (Çıkış):
Eğimi az olan, taş düşme ihtimalinin olmadığı yüzeylerde çok kalabalık guruplar için uygun olan yürüyüş çeşididir. Diz kilitleme tekniği kullanılır.

S Çıkış:
Eğimin arttığı ama taş düşme ihtimali ve diğer risklerin hala çok yüksek olmadığı yüzeylere uygun olan yürüyüş çeşididir.

Zikzak Çıkış:
Eğimin çok arttığı, taş düşme ihtimali ve diğer risklerin çok yüksek olduğu yüzeylere uygun olan yürüyüş çeşididir.

Yan Geçiş (Travers):
Eğimin yukarıya çıkmaya uygun olmadığı yüzeylerde, herhangi bir rotaya veya uygun alana geçmek için kullanılan yürüyüş çeşididir.

İniş:
Eğime göre iniş farklılıklar gösterebilir.

Düz İniş:
Eğimin az ve yürüyüş zemininde mekanik hareketin (Çarşak) olmadığı yüzeylerde yapılan yürüyüş çeşididir.
Çarşak nedir; dağlarda, büyük kaya kütlelerinin, duvarların aşağısında bulunan, kaya bloklarından kopmuş, parçalanarak ufalanmış taşlarla örtülü yamaç. Ufak çakıl taşlar ile örtülü yer.

Topuk İniş:
Eğimin fazla ve yürüyüş zemininin çarşak olduğu yüzeylerde yapılan yürüyüş çeşididir.
Yan Kesme: Eğimin çok fazla ve yürüyüş zemininin sert olduğu yüzeylerde yapılan yürüyüş çeşididir.

Külah İnişi:
Az eğimli yüzeylerde, tabanların tamamıyla, dizlerin kırılarak ve yaylanma hareketi ile yapılan iniş çeşididir.

Yürüyüş Teknikleri;

Diz Kilitleme:
Özellikle orta eğimli arazide, vücut ağırlığının bir ayaktan diğer ayağa aktarılırken diz ekleminin dik olarak basılmasıdır. Bu esnada boşta kalan ayak dinlendirilmiş olur.
Ağırlık Aktarma: Vücut ağırlığı bir ayaktan diğer ayağa aktarılırken batonlar denge ve vücut ağırlığının bir kısmını aldığından dolayı orta ve daha dik eğimli arazilerde uygulanır.

Dinlenme:
Eğimin az olduğu yerlerde ayaklar tek tek diz kilitleme yöntemi ile eğimin çok olduğu yerlerde de baton kullanarak ayakta dinlenme gerçekleştirilir.

Rapel kelimesinin diğer anlamları;
(Eng revaccination), (Fr. appel),
Aşının tutması için yinelenmesi, pekiştirme.

Rapel;
Sigorta aracısına ödenen bir komisyon çeşididir. Aracın portföyü bir milyon lirayı geçerse kendisine, hesaplanan miktardan % 5 ilave komisyon verilir. Buna rapel denir. Sigorta aracısının şirkete getirmeyi taahhüt etmiş olduğu iş miktarı evvelce tayin edilmiş seviyeyi aşacak olursa, almakta olduğu komisyona ek olarak ödenen komisyona Rapel denir.

Kuzey gökkürenin en parlak yıldızı…

Vega,

Kütlesi Güneş’in kütlesinin 2,5 katından fazla olan Vega’nın henüz 200 milyon yıllık geçmişi olduğu tahmin edilmektedir.
Lir Takımyıldızında yer alan en parlak yıldız.

Vega, sözcüğü Arapçadan türemiştir ve saldıran kartal (avına çullanan kartal) anlamına gelmektedir. Dünya’dan yaklaşık 26 ışık yılı uzakta olan Vega, belirgin bir mavi ışıkla parlar ve 0,03 ile 0,04 arasında değişen görünür büyüklüğüyle, gökyüzünün en parlak 5. yıldızıdır. Rus gökbilimci Friedrich Georg Wilhelm von Struve tarafından bulunmuş. Vega 1850 yılında fotoğrafı çekilen ilk yıldızdır.

VEGA

Bir uzak doğu dövüş sanatı …

Aikido, Sayokan, Kung Fu, Wing Chun, Taekvondo, Sip Kwon Do, Jui Jutsu, Judo, Karate, Kenpo, Kung fu, Gatka, Jujutsu, Ayurveda, Silat, Soobak, Tekwondo, Muay Thai, Bando, Sindo, Kateda.

Hindistan:
Gatka, Malla yuddha, Pehlwani, Silambam, Kalarippayattu-Kalarippayat, Varma Kalai, Adithada, Ayurveda, Kalarippaya, Adithada, Vajra Mukti (Elmas yumruk).

Kamboçya: Pradal Serey, Bokator, Bokatao, Bokatau,

Çin :
Kung fu, Wushu(vuşu), San Soo, Wing Chun (Ving Tsun veya Wing Tsun), Xingyiquan (Hsing I Ch’üan), Tai Chi Chuan, Shaolin Kung Fu, Kajukenbo , Karate, Jujutsu, Kenpo, Baguazhang, Tai Chi.

Japon:
Aikido, Katana, Karatedo, Judo, Jujutsu, Aikijujutsu, Naginata, Kendo, Koru-Su, Sumo Güreşi, Koryu, Kenjutsu, Shorinji Kempo, Ninjutsu, İaido, Shorinji Kempo, Karate(Boş el demektir), Karatenin Kyokuşinkai, Aşihara, Şotokan gibi alt türleri vardır.

Kore:
Hapkido, Hankumdo, Soobak, Tekwondo, Taekwondo (Güney Kore), Taekyon, Tang Soo Do , Kuk Sool Won, Hwarangdo, Tang Soo Do, Kun Gek Do, Kore karma dövüş sanatı.

Filipinler:
Eskrim-Eskrima, Silat, Kali-Arnis,

Tayland:
Muay Thai,

Burma:
Bando,

Vietnam:
Vovinam,

Endonezya:
Sindo, Pencak Silat, Kuntao,

Malezya:
Pencak Silat,

Tibet:
Kateda, Pencak Sılat , Kuntao,

Rusya:
Systema, Sambo (bir güreş formu).

Malezya:
Jeet Kune Do, Har-Ki.

Ankara keçisinin kılı …

Moher,
(Mohair),
Tiftik,
Angora,

Ankara keçisinin kılı.
Tiftik Keçisi,
Ankara Keçisi,
(Capra aegagrus hircus) Ankara’ya has bir keçi türüdür.

Türkiye haricinde Güney Afrika, Birleşik Devletler, Kanada, Yeni Zelanda, Rusya, Arjantin ve Brezilya’da yetiştirilmekte olan keçiler halk arasında şöyle isimlendirilir. Yeni doğan keçilere oğlak, altı aylık keçiye çepiç, bir yaşından büyük keçilerin erkeklerine teke, dişilerine anaç denir.

Ankara keçilerinin büyük bir oranının rengi beyaz olup sakallı, boynuzlu keçilerdir. Ankara keçisinin ağırlığı yaklaşık olarak 30-40 Kilogram civarındadır. Yaklaşık olarak erkeklerinden yani tekeden ortalama 5-6 kilo tiftik elde edilir. Ankara keçisinin yününden-tiftiğinden ve derisinden faydalanılır. Bu keçinin tiftiği tekstilde ham madde olarak kullanılır. Ayrıca bu tiftik peruk ve oyuncak yapımında kullanılmaktadır.

Ankara Keçisi (Tiftik keçisi) yaklaşık 700-800 yıl kadar önce Orta Asya’dan göç eden Türkler tarafından Hazar denizi kıyılarından, İç Anadolu’ya getirilmiş ve yetiştirilmeye başlanmıştır. Ankara Keçisi olarak bilinen bu tiftik keçisi Ankara’nın neredeyse tüm ilçelerinde yetiştirilir. Ayrıca Ankara’nın komşuları olan Yozgat, Konya, Çorum, Afyon, Eskişehir, Kırşehir, Çankırı gibi illerde de yetiştirilir.

Keçi ırkları;
Kıl keçisi,
Kara keçi,
Ankara (Tiftik) keçisi,
Şam (Damaskus),
Honamlı,
Gürcü,
Abaza,
Alpin,
Maltız(Malta) keçisi,
Türk Saanen,
Akkeçi,
Gökçeada,
Bornova.
Kilis,

ALATYA;
Ankara keçisinin yünü kahverengi ya da siyah olan türü…
Ankara Keçisi

Dünya çapında Rock’n Roll’un kralı olarak tanınan ABD’ li efsane şarkıcı, müzisyen ve aktör…

Elvis Presley,
Elvis Aaron Presley, (1935 – 1977)
Elvis The Pelvis,(1950 yıllarında verilen lakab)
ABD’li şarkıcı, müzisyen, aktör.
Dünya çapında Rock’n Roll’un kralı olarak tanınan ABD’li efsane şarkıcı.

8 Ocak 1935 yılında ABD’nin Missisippi eyaletinde doğdu. Çocukluğunda Kilise Korosu’ nda şarkılar söyledi. 1948 yılında ailesi ile beraber Memphis’e yerleşti. 1958 yılında askerlik görevi için bulunduğu Almanya’da Priscilla Ann Wagner adlı kıza aşık oldu ve 17 Haziran 1933 tarihinde evlendi. 1968 yılında, kızı Lisa Marie Presley dünyaya geldi. Karısı başka birine aşık olunca 1973 yılında eşinden boşandı. 1954 yılında, gitarda Scotty Moore, bas gitarda Bill Black ile birlikte ilk stüdyo kayıtlarını yaptılar. Plak yapımcısı ve müzik şirketi sahibi Sam Phillips tarafından desteklendi.

Uzun favorili siyah saçları, güzel gülüşü ve kendisiyle özdeşleşen danslarıyla ünlü bir ikon haline gelmiş sanatçı, 16 Ağustos 1977 yılında kalp krizi sonucu hayatını kaybetmiştir. Ölümünden sonra Memphis’deki evi türbe haline getirilmiştir. Dünyanın her yerinden hayranları tarafından hala ziyaret edilmektedir.

Elvis Presley 33 film çevirmiştir. Elvis Presley’in filmlerinden bazıları;
Love Me Tender, (İlk filmi)
Elvis On Tour, (1972 yapımı son filmi)
Love Me Tender – Umutsuz Aşk (1956)
Jailhouse Rock – Şarkıcılar Kralı (1957)
Blue Hawaii – Mavi Hawaii Geceleri (1961)
Harum Scarum (1965)
Charro! – Zafer Topu (1969)
The Trouble with Girls (1969)
Change of Habit – Kutsal Harekat (1969)
Ölümsüz Aşk (1956).
Las Vegas’ta Aşk (1964),
Vadiler Kralı – Flaming Star (1960),
Gangsterlerin Pençesinde (1958),
Çıplak Denizciler – Clambake (1967),
Karnaval Çocuğu (1964),

Ölümüne kadar 600 milyondan fazla albüm satışına sahip olup 14 defa Grammy Ödülüne aday gösterildi, 3 defa ödül kazandı. Elvis Presley’in Şarkılarından bazıları;
All Shook Up,
Always on My Mind,
Blue Suede Shoes,
Blue Moon of Kentucky,
Bridge over troubled water,
Can’t Help Falling in Love,
Don’t Be Cruel,
Fever,
Heartbreak Hotel,
Hound Dog,
Jailhouse Rock,
I Want You,
I Need You,
I Love You,
I Forgot to Remember to Forget
Love Me Tender,
My way,
Only You,
Stuck On You,
Suspicious Minds,
That’s All Right,
Viva Las Vegas,

Evet şimdi de bir efsane olan şarkısı;
Jailhouse Rock’ ı seyrediniz.

Jail House Rock-Elvis Presley

Artvin yöresine özgü, yağı çıkarılmış ayranın kaynatılmasıyla yapılan peynir…

Uma,
Bir cins peynir.
Yağı çıkarılmış ayrandan yapılan peynir.
Artvin yöresine özgü, yağı çıkarılmış ayranın kaynatılmasıyla yapılan peynir.

Gorcolo peyniri,
Artvin’in Şavşat ilçesinde yapılan bir yaş peynir türüdür. Daha çok yaylalarda yapılan bu peynir türü, daha sağlıklı saklamak için başvurulan bir yöntemdir. Artvin yaylalarında Şaşorti denilen kadınlar tarafından yapılan çok lezzetli bir peynir türüdür.

Artvin yöresi peynir türleri;
İmansız Peyniri,
Anzlat Peyniri,
Sıkma Peyniri,
Küp Peyniri,
Yümme Peyniri,
Eridik Peyniri,
Güllüce Peyniri,
Uma Peyniri,
Minzi,
Gorcolo Peyniri.
Bohça Peyniri,
Oğma peyniri,
Kurut Peyniri,
Kolot Peyniri.

Peynir türleri aşağıda açıklanmaktadır;
PEYNİR TÜRLERİ

Güney Afrika Cumhuriyetinin ilk siyahi avukatı ve devlet başkanı …

Mandela,
Nelson Mandela,
Nelson Rolihlahla Mandela, (1918 – 2013).
Kabiledeki adı, Madiba,
Nelson Mandela, Güney Afrika’da, Mkhulu (Büyükbaba) olarak anılır.

Güney Afrika Cumhuriyetinin ilk siyahi devlet başkanı.
10 Mayıs 1994 yılında tüm halkın katıldığı seçimlerde beş yıl için Güney Afrika’nın ilk siyahi Devlet Başkanı oldu.

1942 yılında Witwaterstrand Üniversitesini bitirdi ve Güney Afrika tarihindeki ilk siyahi avukat oldu. Güney Afrika’da beyazların ırkçılığa dayalı rejimine karşı mücadelesi nedeniyle 1962 yılında tutuklanan ve müebbet hapse mahkum edilen Mandela, 1990 yılında serbest bırakıldı. Ömrünün 27 yılını cezaevlerinde geçirdi.

Nelson Mandela, 18 Temmuz 1918 tarihinde, Mvezo-Güney Afrika’da doğdu, 5 Aralık 2013 tarihinde, akciğer enfeksiyonundan, Güney Afrika’ nın Johannesburg kentinde, 95 yaşında öldü. Nelson Mandela, üç kez evlendi. Altı çocuk babası ve yirmi torun sahibi oldu.

Ödülleri;
1993 yılında Nobel Barış Ödülü, (Frederik W. De Klerk ile beraber).
1962 yılında Lenin Barış Ödülü,
1979 yılında Nehrü Ödülü,
1981 yılında Bruno Kreisky İnsan Hakları Ödülü,
1983 yılında UNESCO‘nun Simon Bolivar Ödülü.
1992 yılında Atatürk Uluslararası Barış Ödülü, (Bütün hayatını demokrasi ve özgürlük için mücadeleye adadığı, bu sebeple Türkiye Cumhuriyeti tarafından verilen ödülü reddetti).

Eserleri;
Özgürlüğe Giden Uzun Yol (Long Walk to Freedom),
Madiba büyüsü,
Kendimle konuşmalar,
Özgür bir Güney Afrika,

Hristiyanlıkta kilise tarafından verilen cemaatten kovma cezası …

Aforoz,
(İng. Ostracize, Excommunication),
Sürgün etmek.
Dini bir kınama şekli.
Hristiyanlıkta kilise tarafından verilen cemaatten kovma cezası.
Hristiyanlıkta kilisece verilen, din kardeşleri arasından ve kiliseden kovma cezası.

Hıristiyanlıkta din kardeşliğinden ve kiliseden çıkarmak. Hristiyan, Hz. İsa’nın dininden olan kimse, İsevi, Nasrani’lere denir. Dini bir topluluğa mensubiyetten mahrum etme ya da çıkarılma anlamında kullanılan dini bir kınama şekli.
Bir hıristiyanı kilise topluluğu dışında bırakan ve kilise tarafından konulan yasak.
Darılıp biriyle konuşmama, ilgiyi kesip kendinden uzaklaştırma, toplum dışlama.

Hristiyanlıkta kilise tarafından kişilere verilen cemaatten kovma cezasının kişilere uygulanmasına aforoz, bir topluluğa uygulanmasına ise enterdi denilir.

Tevrat’ta aforoz,
Sünneti reddetmek, Molek’e çocuk kurban etmek, Yortuyu kutlamamak gibi büyük bir günah için aforoz uygulanır. Topluluktan çıkarılma cezasına uğrayan bir kimse hiç bir dindaşıyla münasebet kuramaz. Hahamlık mesleği, aforozun birkaç derecesi olduğunu söyler. Nidui denilen küçük aforoz cezası alan bir kimse kendi aile üyeleri ilişki kurabilir.
Yahudilerde aforoz edilmiş en ünlü kişi Spinoza’dır.

Katoliklerde Aforoz;
Büyük aforoz, bu cezaya uğrayanların takdis edilmelerini, kilise ayinlerine katılmalarını, kilisede görev almalarını, Katolik mezarlığına gömülmelerini yasaklar. Yüz kızartıcı üyeleri dışarı atarak hıristiyan topluluğunu korumak için baş vurulan aforoz, suçluyu doğru yola getirme maksadını da güder.
Martin Luther, Roma Katolik Kilisesi tarafından 1521 yılında aforoz edildi.

Protestanlarda Aforoz;
Bu aforoz yurttaşlık alanında değil de dini alanlarda uygulanır. Cena ayininden atılma, çocukların dini eğitiminin vaftiz anne ve babasına bırakılması, günah çıkarma hakkının bir sene için geri alınması, evlenme takdisi yapılmaması gibi.

Eski Roma’ da en yüksek iki devlet görevlisine verilen ad…

Konsül,
İng. Consul,
Sezar,
Makam,

Antik Roma medeniyetinin cumhuriyet ile yönetildiği dönemdeki en üst düzey yöneticileri ifade eder.

Fransa’da, 1799 yılından 1804 yılına kadar ülkeyi birlikte yöneten üç devlet başkanından her birine, Napolyon, öncesi görev alan devlet başkanlarına verilen ad.

Eski Roma’ da en yüksek iki devlet görevlisine verilen ad. Eski Roma devletinde her yıl seçilen ve devleti birlikte yöneten iki devlet başkanından her birine konsül denir. Roma’da konsül olacak kişiler soylu, askeri açıdan başarılı, varlıklı ve Romalıların desteğini almış, aile babası olması gerekli şartlardır.

Roma’da, Devlet yapısı gereği vatandaşlarının özgürlüklerini kısıtlamaya çalışan düzenli bir yapıdadır. Halkla devlet arasında bir anlaşma olması ve Devlet her zaman en iyisini bilir mantığıyla idaresi gereklidir. Toplumun güvenliğini sağlamak için devletin elinde güç ve bu güç, herkesin iyiliği için bazı özgürlükleri kaldırır. Romalılar bu güç ile savaş zamanında başkumandanlık yapan yöneticilerin kolaylıkla diktatör olabileceği gerçeğini ortadan kaldırmak için de bir yıllık süre için çift konsül seçim sistemini getirmişlerdir. Böylece darbe ve diktatörleri önlemek istemişlerdir.

Batı Afrika’da yaşayan bir halk…

Hausalar,
Hausaların büyük bölümü Nijerya’nın kuzeybatısı ile Nijer’in güneyinde yaşayan bir halktır.
Geleneksel olarak çiftçilikle geçinirler. Tahıl tarımının yanı sıra dışsatıma yönelik pamuk ve yerfıstığı da yetiştirirler. Hausalar Benin’de de yaşarlar. Çok karılılık hakimdir. Afrika’nın kuzey ortasındaki Çad Cumhuriyetinde hausalar mevcuttur.

Songaylar, Nijer’in ikinci etnik unsuru % 18’lik orana sahip olan tamamı müslüman olan Songaylardır.
Masailer, Maasailer, Doğu Afrika’da yaşayan göçebe bir halk olup Tanzanya ve Kenya’da yaşarlar.
Zulular, Güney Afrika’da yaşayan zenci bir halk.
Busmanlar, Afrika’nın güneyindeki Kalahari Çölünde yaşayan bir halk.
Ndebeleler, Güney Afrika ve Zimbabve yaşarlar.
Yorubalar, Benin ve Nijerya’da yaşarlar.

Fulaniler, Nijerya’da yaşarlar.
Kanurlar Nijerya’da yaşarlar.
Fonglar, Benin halkını oluşturur.
Adjalar, Benin halkını oluşturur.

İlave olarak benin’de Baribalar, Sombalar, Fulbeler, Minalar, Gunlar, Dendiler, gibi etnik unsurlar mevcuttur.

Çad Cumhuriyetinde Hausalar’a ilave olarak Haddadlar, Saralar, Sudaniler (Sudan zencileri), Lisiler, Masalatlar, Budumalar, Dajular, Fongorolar da yaşarlar.

ABD’ de Washington, Jefferson, Lincoln ve Roosvelt’in dev büstlerinin oyulu olduğu dağ …

Rushmore,
Rushmore Dağı Anıtı,
Rushmore Mountain.


ABD Başkanlarından Washington, Jefferson, Lincoln ve Roosvelt’in dev büstlerinin oyulu olduğu dağın adı. Amerika Birleşik Devletlerinin Güney Dakota eyaletinde, Rushmore dağının Black Hills (Siyah Tepeler) denilen kayalıklarında bulunan bu anıt, Amerika Birleşik Devletlerinin dört başkanını gösteren dev heykellerden oluşur. Heykeltıraş John Gutzon Borglum’un ve oğlunun eseridir. Heykellerin yapımına 1936 yılında başlanmıştır. Sert granitler yontularak başlayan bu çalışma 14 yılda tamamlanmıştır.

Black Hills tepelerinde yan yana kabartma heykelleri bulunan dört Amerika Birleşik Devletleri başkanları şunlardır. Soldan sağa doğru: George Washington, Thomas Jefferson, Theodore Roosevelt ve Abraham Lincoln’dür. Heykellerin her birinin yüksekliği 18-20 m. dir. Heykellerin, büyüklüğü hakkında bir fikir verebilmek için bir başta çeneden yukarı olan kısım beş katlı bir bina yüksekliğindedir.

Bu muhteşem anıtın yaratıcısı Gutzon Borglum, işleri tamamlayamadan 1941 yılında öldü. Yarım kalan eser kendisi gibi heykelci olan oğlu tarafından 1950 yılında tamamlanmıştır.

Eski SSCB’ de gizlice çoğaltılıp dağıtılan ve genellikle Sovyet hükümetinin uygulamalarını eleştiren yayınlara verilen ad …

Samizdat,
Rusça: самиздат)
Rusya’da gizli yayın.
Yeraltı yayıncılığı ve yayınları.
Bildiri,
Teksir,
Ozalit,

Eski SSCB’ de gizlice çoğaltılıp dağıtılan ve genellikle Sovyet hükumetinin uygulamalarını eleştiren yayınlara verilen ad …
Sovyet bloğunu oluşturan ülkelerde kaçak yayınları ve bu yayınların el altından dağıtılmasını kapsayan terimdir. Kaçak yayınlar ve bu yayınların elle dağıtılması anlamına geliyor.

Komünist rejim tarafından sansürlenen yayınların kopyaları kısa bir sürede basılır ve bu kopyaları alanlar da kopyalayarak dağıtıma devam edilir. Çoğunlukla el yazısı ya da daktilo yazısı olurdu. Samizdat, 1990 yılının başında hükumetten bağımsız medya organları ortaya çıktığı zaman ortadan kendiliğinden kayboldu.

Samizdat, bir yayın evi tarafından basılmayan, yazarın kendisi tarafından yayımlanan belge.
Eski SSCB ve Doğu Avrupada yayınlanması yasak edilen eserlerin çoğaltılıp elden ele yayılması. Samizdat devlet tarafından yasaklanan kitapların ve dergilerin devlete karşı çıkan gruplar tarafından yasa dışı olarak basılması dağıtılmasıdır. Kapsamı içerisinde muhalif hareketler, rejime yönelik protestolar, siyasi duruşmaların transkriptleri, sosyo-ekonomik ve kültürel konuların analizi ve benzeri, hatta pornografi konuları yer alır.

Pek çok ülkede baz alınan medeni ve bilimsel zaman …

UTC,
Eşgüdümlü Evrensel Zaman,
Bir çok ülke tarafından baz alınan medeni ve bilimsel zaman.

TUC, (Frn. Temps universel coordonné).
CUT, (İng. Coordinated Universal Time).
1963 yılında kullanılmaya başlanmıştır.

Fransızca (TUC) veya İngilizce (CUT) akronimler üzerinde bir fikir birliği sağlanamamış olup yerine UTC akronomi kullanılmaya başlanmıştır.
UTC atomik olarak hesaplandığından, Güneş zamanına göre hesaplanan GMT ile arasında çok küçük farklılıklar vardır ancak bunlar gündelik kullanımı etkilemezler.

GMT,
Greenwich Mean Time,
Greenwich Ortalama Zamanı,
Başlangıç meridyeni üzerinde ortalama güneş zamanıdır.

GMT, Britanya Adalarının standart zaman dilimidir. Adını Londra’nın güneydoğusundaki Greenwich banliyösünden alır. Burada bulunan rasathanenin üzerinde bulunduğu kabul edilen meridyen, başlangıç meridyeni (0°) kabul edilir.

Atomik olarak hesaplanan ve GMT’den daha hassas olan UTC kullanılmaya başlanmadan önce dünyadaki saat ayarlamaları Greenwich’ten geçen meridyene göre yapılmaktaydı. Her boylam derecesi arası 4 dakikadır.

Osmanlı Devlet’inde saatleri, Ayasofya’nın kubbesinden geçtiği varsayılan ve Arz-ı Halife veya Arz-ı İstanbul olarak adlandırdıkları meridyen’ e göre ayar ederlerdi.

1925 yılında uluslararası bir standart haline gelmiş olan GMT sistemi kabul edilmiştir.

Ankara’nın meşhur etli bir yemeği …

Ankara Tava,
Alabörtme,
Calla,
Çoban kavurması,
İlişkik,
Kapama,
Orman kebabı,
Patlıcanlı et,
Sızgıç,
Siyel,
Siyer.

Ankara Tava Yemeği;
Bölgelere göre pilav pirinç’ten veya arpa şehriye’den yapılır. Yemek için kemikli kaburga eti, kuşbaşı et ya da incik olabiliyor. Aşağıda kuzu incik ve şehriye pilavına göre bir tarif verilmiştir.

Malzemeler;
5-6 adet kuzu incik
500 gram arpa şehriye
1 litre su
50 gram tereyağı
1 yemek kaşığı sıvı yağ
1 adet kırmızı biber
2 adet domates
Tuz, Karabiber
7-8 diş kabuklu sarımsak.

Yapılışı;
Kuzu incikler tencereye konur. Üzerine reyhan, fesleğen, yenibahar, kimyon, kişniş, tuz, karabiber, rendelenmiş limon, sarımsak, sızma zeytinyağı karıştırılarak ilave edilir. Etimiz bir gece buzdolabında bekletilir. Sosta bekletilen etleri, aynı tencere içerisinde çok kısık ateşte ara ara çevrilerek 3-4 saat pişirin. Ayrı bir yerde arpa şehriyeyi pilav tenceresinde tereyağ-sıvı yağ ile kısık ateşte rengi pembeleşene kadar kavurun. Küp küp doğranmış kırmızı biberi üzerine ilave ediniz. Biraz daha (5 dakika) kavurun. Daha sonra doğranmış domatesleri ve suyu ilave ederek harlı ateşte kaynatın. Kaynayınca, kısık ateşte suyunu çekinceye kadar pişirin. Pişirilmiş şehriye pilavını geniş bir fırın kabına alın. Pişmiş incikler sosu ile birlikte fırın kabına yerleştirilerek üzerine kabuklu sarımsaklar konulur. Kabı folyo kağıdı ile kapatarak önceden 180-200 °C ısıtılmış fırında, 20-30 dakika kadar pişirilir. Fırın tepsisinden servis edilir.

Ankara yöresi yemekleri;
Ankara tavası, Ankara Döneri, Alabörtme, Aş çorbası,
Bazlamacın, Bici, Bohça böreği, Bırtlak,
Beypazarı Kurusu,
Calla, Carcıran,
Çerpit, Çılbır, Çırpma,
Çoban kavurması,
Daşlak, Dutmaç,
Efelek dolması, Entekke böreği, Ekir,
Fıslak,
Göçe, Göter,
Hamman,
İlişkik,
Kapama, Karga beyni, Kar helvası, Kartalaç, Kana, Kaile,
Köremez, Keşkek, Kömbe, Kete, Köyter,
Miyane çorbası, Mucirim köftesi,
Nevizme,
Orman kebabı, Oğmaç aşı,
Öllüğün körü,
Papara, Patlıcanlı et, Papaç, Pıtpıt pilavı, Perçem,
Saçkıran, Sızgıç, Siyel, Siyer, Su böreği.
Şirden dolması (bumbar),
Tandır, Tamtak tiridi, Toyga çorbası, Tohma, Tiritli köfte, Tiltil helvası, Topaç.
Yalkı.

Bosna’nın ulusal yemeği olan bir tür köfte…

Cevapi,
Boşnak köftesi,
Bosna Hersek’ in en çok bilinen geleneksel yemeği.
Malzemeler:
1 kg dana kıyma
100 gram bayat ekmek içi
2 adet orta boy kuru soğan
Birer çay kaşığı tuz, karabiber, kırmızı biber ve kimyon


Hazırlanışı:
Malzemeleri köftelik olacak şekilde doğrayın. Kıymanın içine koyup elinize yapışmayacak kıvama gelene kadar yoğurun. Hazırladığınız karışımı bir saat kadar dinlendirilir. Sonra başparmak büyüklüğünde parçalara ayırın. Parçalara ayırdığınız köfteleri ızgarada pişirdikten sonra sıcak olarak servis edin.

“Kobar” da denilen bir balık …

Çulara,
Kobar.
Kobar da denilen bir balık.
Çulara, (Liza saliens).
Küçük kefal,
Sıçrayan kefal,
Benekli kefal,
Sivri burun kefal,
Kastros,

Yurdumuz sularında yaşayan ve “Kobar” da denilen bir balık.

Sıcak ve ılık denizlerin çevresindeki tatlı ya da acı sularda, yurdumuz denizlerinde de yaşayan kemikli bir balık, kobar, küçük kefal, sıçrayan kefal, benekli kefal, sivri burun kefal, kastros, liza saliens, leoping mullet. Ege ve Akdenizde yaşar.

Yaylı bir çalgı ..

Rebap,
Iklığ.
Bülbül.
Iklık, (Iklığ)
Fr. Lyre
İgil,
Kamança Kemane,
Kabak Kemane,
Rebab,
Ayaklı kemani.

Yaylı sazlarımızın en eskisi yaylı kopuz olup ıklığ adı verilir. Yaylı bu sazın yarım Hindistan cevizinin kesik yüzüne gerilmiş bir deri ve üst tarafına takılmış bir kol ile alt tarafına takılmış bir ayaktan ibarettir. Ortaçağda İran ve çevresinde rebab ya da rüd diye bilinen bu çalgı, XV. yüzyılda Osmanlı müziğinde kullanılmaya başlanmıştır. Kopuz adıyla Anadolu’ya, göçler, gezginler, ozanlar ya da akıncılar kanalıyla taşınmıştır. Eskiden kullanılan bu yaylı çalgı, yay anlamındaki ık sözcüğünden türetilmiştir.

Iklığ, yarım küre biçimindeki gövdesinin yapımı için kaplumbağa kabuğu (bağa), su kabağı ya da Hindistan cevizi kullanılıyormuş. Gövdeye ince balık derisi tutturulmuş uzun bir tahta sapı, sapın ucunda da tel sayısınca akort burgusu vardı.

Telleri at kılından ya da hayvan bağırsağından yapılan ıklığ tek telli olabildiği gibi iki ya da üç telli de olurmuş. Çalınırken ıklığ iki diz arasına sıkıştırılır, sapı diklemesine tutulurmuş.

Bu çalgıya İran kültürünün etkisiyle kemence adını verirken bazıları ise kopuz, gıcak, kıcak ya da kıyak sözcüklerini kullanmaktadır.

Rebap, çoğunlukla Orta Asya’da kullanılan, çeşitli biçimleri olan telli bir çalgı türüdür. Türkiye, İran, Arabistan, Kuzey Afrika, Afganistan, Pakistan, Hindistan gibi ülkelerde bazı mızraplı ya da yaylı çalgılara verilen ortak bir isimdir. Tel sayısı bir ile beş arasında değişir, ama çoğunlukla üç tellidir.

Devedikeni…

Şevke (Arapça),
Şevketotu,
Şevketibostan
Akkız,
Bostanotu,
Eşekdikeni,
Devekengeli,
Kasna,
Kengerotu,
Köygöçerten,
Meryemanadikeni,
Mübarekdikeni,
Sütlükengel,

Devedikeni,
(Latince Alhagi camelorum, Fr. chardon des champs).
Devedikeni, yol kenarlarında ve ekili olmayan tarlalarda yetişir. İki yıllık otsu bir bitkidir. Boyu 30-100 cm arasında değişir. Başçıkları, dikenli ve açık yeşil renkli yapraklar ile mor renkli küçük çiçeklerden oluşur. Meyvelerinin veya tohumlarının ucunda beyaz bir tüy bulunur. Çokyıllık bir bitkidir ve kırmızı ya da pembe çiçekler açar. Gene çokyıllık bir bitki olan ve köygöçerten (Cirsium arvense) adını taşıyan türü ise, çok hızlı çoğalır ve zararlı ot olarak kabul edilir. Eşekdikeni, aynı familyadan başka bir bitkinin adıdır. Devedikeninin meyvelerinden, çeşitli rahatsızlıkların tedavisinde yararlanılır.

Eşek, deve ve keçilerin sert dilleri ile yedikleri devedikenlerinin toprak üstü bölümleri, iştah açıcı, idrar söktürücü, ateş düşürücü, romatizma ağrılarını azaltıcı etkisi vardır. Meyveleri karaciğer hastalıklarına karşı kullanılır. Körpe gövdeleri de kabuğu soyulduktan sonra çiğ olarak yenir.

Devedikeni bileşiminde karaciğeri koruyucu etken maddeler vardır. Flavonolignandan meydana gelen Silymarin, taxifolin, quercetrin, albümin, miisiliaj, sabit yağ ve acı maddeler bulunur. Vücudu zararlı ve zehirli maddelerden arındırıcı, karaciğer hücrelerinin rejenarasyonu (doku yenileme) konusunda etkili, safra salgılarını arttırıcı, antidepressif özelliklere sahiptir.

Bitkinin içerdiği etkin maddeler sayesinde, karaciğer yağlanması durur. Bu anlamda bitki, karaciğeri korur. Hepatit ve sarılık hastalıklarına karşı veya aşırı alkol tüketimi nedeniyle oluşan, siroz gibi hastalıklarda devedikeni tohumu çayı etkilidir. Batıdaki eczanelerde, karaciğer tedavisinde Marianon adı ile satıldığı söylenir.
Kullanım Şekli ve dozu : 1 yaprak, 1 küçük kök yada 3 tutam tohumu 1 litre suda birkaç dakika kaynatarak günde 3 defa yemeklerden önce 1’er çay bardağı içilir.

Bingöl’ün Karlıova ilçesinde bir mağara …

Kübik Mağarası,
Zağ Mağarası, (Kuşburnu),
Çiçektepe Köyü Mağarası,
Kalkanlı Köyü Mağaraları
Buban mağaraları ,

Kübik Mağarası,
Karlıova ilçesinin Kübik Köyü yakınındadır. İçinde cilalı Taş ve Tunç Devrine ait bazı kalıntılar vardır. Duvarlarında bir takım oymalar ve işlemeler mevcuttur.

Zağ Mağarası,
Murat Nehri kıyısında, Gökçeli ve Yenidal köyleri arasında sarp bir kayalıktadır. Bingöl -Solhan – Muş karayolunun 18. km. den ayrılır. Genç ilçesine bağlı Kepçeli (Gırnos) Köyünün Kuşburnu (Zağ) Mezrasındadır. Murat nehrine bakan tarafı yerden 200-300 m. yüksektedir. Mağara, üç kattır. Her bir katta 26 oda mevcuttur. Katlar arası geçiş yuvarlak bacalarla, odadan odaya geçişler ise kapılarla sağlanmıştır. Birinci katta Zahire deposu olarak kullanıldığı sanılan kuyular, alt katta oturma odaları, en üst katta iki haremlik odası mevcuttur. Zağ, sağ yöne ayrılan Gökçeli-Kuşburnu Köy Yolunun 5. km. de yer almaktadır.

Çiçektepe Köyü Mağarası,
Mağara, Kiğı ilçesinin Çiçektepe köyünde, Sivri Dağının eteğinde bulunmaktadır. Mağarada iki oda, at için yer, yemlik ve çocuk beşiği mevcuttur. Mağaranın bulunduğu yer oldukça eğimli bir yapıya sahiptir. Bu mağara, Kiğı’nın çok eski çağlardan beri insan topluluklarına mesken olduğunu göstermektedir.

Kalkanlı Köyü Mağaraları,
Yayladere ilçesine bağlı Kalkanlı Köyü yakınlarında bulunan mağaralar, bir çok oyma sanatı ile süslenmiştir. Mağaralar ve mağaraların çevrelediği şelale turistik bir öneme sahiptir.

Buban mağarası,
Sancak Beldesi’ne bağlı Oğuldere köyünde tarihi mağaradır.

Gürcistan’da soylu kabul edilen kimselere verilen ad…

Tavat,

Gürcistan’ da soylu kişilere Tavat denir.
Gürcüler kendilerini Kartvelebi, ülkelerini Sakartvelo, dillerini Kartuli olarak adlandırır. Efsaneye göre Kartvellerin atası, Kitabı Mukaddes’teki Yafet’in torunlarından Kartlos’tur. Strabon, Herodot, Plutarkhos, Homeros gibi Eski Yunanlı, Titus, Livius, Cornelius Tacitus gibi Romalı yazarlar ülkenin doğusundakileri İberler(burada yaşayan Gürcülerin göç ederek bugünkü İspanya’ya isim verdiklerinden bahsedilmektedir), batısında kilerini de Kolhlar olarak adlandırmışlardır.
Klasik dönemde ülkenin doğusunda kurulan İberia Krallığı ve batısında kurulan Kolheti Krallığı, Gürcülerin kültürel gelişiminin ve devlet kurma geleneğinin başlangıcını oluşturdu.

Yazılı kaynaklara göre Proto-Gürcülerin İÖ 12. yüzyıllarda tarih sahnesine çıkmışlardır.
Arkeolojik buluntular ilk Gürcü siyasal yapılanmasının İÖ 7. yüzyıla kadar gerilere gittiğini gösterir. İÖ 4. yüzyılda ilk birleşik Gürcistan krallığı kuruldu. Gürcistan’da 337 yılında Hıristiyanlık resmi din olarak ilan edildi. Ülke, 13. yüzyılda Kraliçe Tamar döneminde küçük bir imparatorluk haline geldi ve Şota Rustaveli’ nin ünlü destanını da yazdığı bu dönemde Altın Çağı’nı yaşadı. Yüzyıllar boyunca İran, Moğollar, Timur, Rusya ve Osmanlı Devleti’nin çekişmesine sahne olan Gürcistan, 1801’ den itibaren

Rusya tarafından ilhak edildi. 1918-1921 arasında Demokratik Gürcistan Cumhuriyeti adı altında bağımsız bir devlet kuruldu.
1921’de Gürcistan Sovyet cumhuriyetlerinden biri oldu. 1991 yılında yeniden bağımsızlığını kazandı. Gürcistan’ın nüfusu 5.5 milyon civarındadır. Nüfusun %69’unu Gürcüler, % 9’unu Ermeniler, % 7’sini Ruslar, % 5’ini Azeriler, % 3’ünü Osetler, % 7’sini diğer milletler meydana getirir.

Başkent, Tiflis.
Önemli şehirler,
Kutaisi,
Suhumi,
Batum,
Rustavi,
Zugdidi
Gori,

Cinsiyetçi, cinsiyet ayrımcılığı …

Seksist,
Eng. sexist.
Cinsiyet farkı gözeten.
Cinsiyet ayrımcılığı.
Cinsiyet ayırımcılığı yapan kimse.
Cinsiyetçi.
Bir cinsin üstünlüğünü savunan.
Seksizm savunucusu.
Cinsiyete dayalı ayrımcılık.
Cinsiyet farkı gözeten kimse.
Cinsiyetçilik, erkek veya kadın cinsinin diğerinden üstün olduğunu savunan görüş ve ideolojiye seksizm denir.

Seksizm sadece kadınlar için değil erkekler içinde geçerlidir. Toplumda genel olarak seksist anlayış kadınlar aleyhine egemendir. Toplum içerisinde cinsiyet ayrımcılığı bir şekilde pozitif ayrımcılığı destekleyip eşitliği ortadan kaldırmaktadır. Reklamlarda sadece kadın ve cinselliğin kullanılması bu konunun en güzel örneğidir.

Bir sosyal terim olarak Cinsiyetçilik ilk önce popüler ırkçılığa bir benzetme olarak, kadınlara ilişkin 1960 yılında ortaya çıktı. Cinsiyete dayalı ayrımcılık sorunu ırk ayrımcılığına benzer olduğu düşünülebilir. Yıllar geçmesine rağmen durum değişmiş, cinsiyetçilik sorunu ortadan kalkmamıştır. Bugün cinsiyetçiliğe tepki olarak cinsiyet eşitliği fikri vardır. Bu fikir özünde kadın ve erkek arasındaki farklılıkları inkar etmiyor. Mücadele ve eşitliği teşvik etmesine rağmen seksist hareket devam etmektedir.

Yumurtaya bulanarak yağda kızartılan bir tür pirinçli veya bulgurlu köfte …

Kadınbudu köfte,

Malzemeler:
2 yemek kaşığı ayçiçek yağı
400 gram orta yağlı kıyma
1 adet yumurta
1 adet kuru soğan
2 diş sarımsak
1 çay bardağı haşlanmış pirinç
1 çay kaşığı tuz
1/2 çay kaşığı karabiber
1/2 çay kaşığı kimyon

Köfteleri kızartmak için, 1 su bardağı ayçiçek yağı, 1 çay bardağı un ve 1 adet yumurta

Bir tavada ayçiçek yağını kızdırın. Çok küçük parçalar halinde doğranmış kuru soğan ve sarımsakları renk alana kadar kavurun. Kavrulan soğanlara kıymanın yarısını ekleyin ve suyunu çekene kadar kavurun. Tuz, karabiber ve kimyonu ekleyin. Kavrulmuş kıymayı soğuması için bir karıştırma kabında bekletin. Bir fincan pirinç haşlayın. Çok haşlarsanız yoğurma esnasında parçalanabilir. Arta kalan pirinç pilavını da kadınbudu köfte yapımında kullanabilirsiniz. Bazı yörelerde bulgur da kullanılır. Ama esas pirinçli olur. Karıştırma kabındaki soğuyan harca kalan kıymanın diğer çiğ yarısını ekleyin. Harcın içine yumurta, süzülmüş ve haşlanmış pirinci ekleyin ve yoğurun. Benim favorim harca biraz da maydanoz ilave ederek ayrı bir lezzet katınız. En az 2 saat kendini çekmesi ve dinlenmesi için buzdolabında bekletin. Köfte harcından ceviz büyüklüğünde parçalar kopartın ve avuç içinizde bastırarak yassı ve oval köfteler hazırlayın. Köfte adını aldığı gibi kadın budu şeklindedir. Ayçiçek yağını derin kızartma tenceresinde kızdırın. Yumurtayı çırpın, unu düz bir servis tabağına alın. Köfteleri sırasıyla, una ve çırpılmış yumurtaya buladıktan sonra kızgın yağda ters yüz ederek kızartın. Başka bir yapım metodunda ise un ile galeta unu karıştırılarak da kullanılabilir. (yarım çay bardağı galeta unu). Daha sonra yumurtaya daldırılarak kızartılır. Fazla yağını bırakması için kağıt havlu serili bir servis tabağına alınız. Köfteler biraz beklettikten sonra ılık olarak servis edin. Yanında dilimlenmiş domates, maydanoz ve kızarmış patates ile servis yapınız. Afiyet olsun.

Ordan burdan;
Kadınbudu köfteye benzer şekilde Türk mutfağında çok ilginç yemek adları vardır. Genelde tatlı isimleri olunca biraz cinsel çağrışımlıdır. Bir şehrin organize sanayi bölgesinde bir esnaf lokantası vardı. Bu Lokantanın adı Erkek Lokantası ama tüm yemek adları kadına dair isimlerdi. Bu nedenle Türk mutfağı lezzet ve benzetme zenginidir. Çinlilerin dediği gibi, bir yemek ismi ne kadar tuhaf olursa o kadar lezzetlidir.

Ağzıaçık (Urfa), Ali nazik, Analı kızlı, Arap dudağı, Arabbaşı çorbası, Ak baldır,
Ayşe kadın fasulye, Abdigör Köftesi, Acur oturtması, Avukma (Aydın),
Ahöze sızbalı, (Eskişehir) yumurta, yeşil erik, taze soğan ile yemek.
Babagannuş, Bicibici, Boncuk Ayşe, Bubuş (dut), Batırık çorbası, Bozbaşı,
Billur kebabı, Bacaklı çorbası (Tokat), Banak (Isparta).
Cacıklı arap, Cıvıklı, Cici papa, Cıbıl dolma,
Çaput aşı, Çaraçura, Çarşaflı tost, Çükündür (Şeker pancarı), Çüklüce,
Derdimi alan (Isparta), Dul avrat çorbası, Dilberdudağı,
Eliböğründe (Maraş), Eniştelokumu (Rize), Eşkeli (Van), Etli bamya, Ezogelin çorba,
Frik pilavı, Fışfış meyve tatlısı (Gümüşhane),
Gavurdağı salatası, Gerdan çorbası, Gilgirikli köfte, Göbek dolması, Genç kız rüyası,
Hanım göbeği, Horoz taşağı fasulye, Höşmerim, Hünkar Beğendi,
İmam bayıldı, İmamın sarığı,
Kaçamak, Kadınbudu köfte, Karnıyarık, Kadıboğan, Kalbura bastı, Kaygana, Kaymaçino,
Kedi batmaz (Bolu), Kerhane tatlısı (Halka tatlısı),
Kesme ibik çorbası (Amasya), Keşkül, Kısır,
Kocakarı gerdanı, Kol böreği, Köpoğlu, Kulak çorbası (Aydın),
Kuyruğu sulu (börek), Kuskus, Kurşun geçmez köftesi (Malatya), Kuymak,
Leyla, Leylek giliği (Tokat),
Mamalika, Mafiş tatlısı (Balıkesir),
Otur Fatma tatlısı (Kocaeli), Oturtma, Orospu mantısı, Oğmaç (Bolu).
Ölününkörü,
Papaz yahnisi, Papaz mancası (Tekirdağ), Pırtımpırt (Kayseri), Paçanga böreği,
Pisik taşağı, Perişka (Çankırı), Pesküden (Sivas),
Prenses tatlısı, Pumpum çorbası (Bartın), Potturma (Niğde),
Püşürük çorbası (Artvin),
Sandal sefası, Sarığı burma, Sakala çarpan çorbası (Afyon), Sembüsek (Hatay),
Sütlü nuriye, Sulu kaçamak (Kırklareli), Sultan dudağı,
Şakşuka, Şevketi bostan (İzmir), Şıllık tatlısı, Şiveydiz, Şırdan,
Talaş kebabı, Tosunum (Kütahya), Taşküllüğü,
Tavşan üflemesi, Tavuk göğsü, Tirit, Topalak,
Unutma beni,
Vezir parmağı,
Yanıyarma, Yalancı dolma, Yengen,
Zümküfül, Zülbiye(Kars).

Yahudi İspanyolcası …

Ladino,
İbranice, אִסְפַּנִיוֹלִית
Yahudi İspanyolcası.
Djudeo-Espanyol
Ladino-Yahudice,
Judió(Cudyo),
Jidió (Cidyo),

Musevilerin kullandığı, XV. yüzyıl İspanyolcasını temel alan ancak içinde İbranice, Türkçe, Fransızca, Yunanca, Arapça ve Portekizce kelimeler barındıran Latin kökenli bir Hint-Avrupa dili olan İspanyolcanın bir lehçesi.

Hint Avrupa dil grubunun Latin koluna bağlı Eski İspanyolcadan kökenlenmiş olan bir dildir. İbranice ve İspanyolcanın karışımı bir dildir.

XV. yüzyıl İspanyolcası ve İbranice karışımı bir dildir. Artık çok fazla kişi tarafından konuşulmasa da shalom(Şalom) gazetesi bu dilde de basılır.

Yahudiler, tarih boyunca bir çok dilde konuşmuş ve eser vermişlerdir. Şimdiki zamanda birinci dil olarak bulundukları ülkenin dilini konuşurlar. İkinci dil olarak İbranice, Yidiş, Ladino, Aramice, Yahudi Arapçası gibi kendi orijinlerine uygun Yahudi dillerinden birini konuşurlar.

Yasmin Levy’den;

1 2 3 53